Jeugdwerk Louis Andriessen ontdekt

Geschreven op 31-12-2021

louis andriessen c annavankooij

Bij het podcastproject Hilversumse Muziekschatten (NTR) werd in de zoektocht naar bijzondere muziekpartituren uit het omroeparchief ‘Muziekschatten’ een jeugdwerk van Louis Andriessen gevonden. De componist, die dit jaar overleed, wordt gezien als een van de invloedrijkste componisten in Europa. De vondst laat zien welke weg de 19-jarige componist aflegde van muziekstudent tot coryfee.

Pseudoniem Elmo Carter
Collectiespecialist Jan Jaap Kassies raakte geïntrigeerd door de obscure componist Elmo Carter. Hij kwam erachter dat het hier om ‘Louis Andriessen’ moest gaan toen hij zag dat in het manuscript  ‘Louis Andriessen’ was doorgehaald en ‘Elmo Carter’ ervoor in de plaats kwam.

Uniek manuscript
Het in potlood geschreven manuscript komt niet voor in de officiële werkenlijst noch in openbare bronnen en ook bestaat er geen enkele opname van, totdat musici van het Radio Filharmonisch Orkest het werk voor de podcast opnamen.

De collectie Muziekschatten bevat partituren die in 100 jaar voor de radio en later ook voor TV zijn geschreven, het is met vijf strekkende kilometer partituren de grootse verzameling bladmuziek in Europa.

Volgens musicoloog Leo Samama hanteerde Andriessen hier de typische habanerastijl van die tijd. "Uitermate kundig gedaan" zegt Samama in de podcast.

De praktijk bij de omroep
Het was zijn 14 jaar oudere broer Jurriaan die hem bij de omroep klusjes toespeelde. Het was toen gebruikelijk dat componisten onder pseudoniem voor de radio in een gevraagde stijl werken schreven. Jurriaans alias was Leslie Cool en Louis alias was Elmo Carter. Onder die naam schreef Louis in 1958 een zestal werken voor piano en vijf strijkers, waaronder vijf arrangementen van jazzy klassiekers en dit originele werk in diezelfde stijl. De bundel schreef hij op verzoek van het ensemble van de bekende pianist Cor de Groot die onder pseudoniem Guy Sherwood voor de omroep werkte.

Mirjam Zegers was tot aan zijn dood dit jaar Andriessens 'personal assistent'. Zij zegt in de podcast: "De broers Jurriaan en Louis zijn opgeleid door hun vader de componist Hendrik Andriessen. Maar toe deze ziek werd, nam de 14 jaar oudere Jurriaan de lessen van hem over. De invloed van zijn broer op de jonge Louis mag niet worden onderschat."

18-delige podcast
Om de viering van het 75-jarig bestaan van de omroepensembles dit jaar extra luister bij te zetten, besloten de NTR en Stichting Omroep Muziek een podcastserie te maken over de bladmuziekcollectie Muziekschatten, waarin 100 jaar radiogeschiedenis is te vinden.

Muzikale parels uit de collectie waarvan geen enkele opname meer bestond, werden door musici van de Radio Kamer Filharmonie en het Groot Omroepkoor ingespeeld en opgenomen. De podcast doet in 18 afleveringen verslag van de zoektocht en biedt met interviews met experts de nodige context.

De podcast werd gemaakt door Frans van Gurp (NTR).

De opname klinkt donderdag 30 december voor het eerst na 63 jaar weer op de radio: op NPO Radio 4 in het programma Podium.

De podcast met de opname is erna beschikbaar op: https://www.nporadio4.nl/podcasts/verhaal en in je favoriete podcastapp.

< Terug naar het overzicht