Terug naar het overzicht
cover
Caron, Firminus Twilight of the Middle Ages
€ 23,99 Bestellen
Toevoegen aan winkelmandje Bestellen

Caron, Firminus

Twilight of the Middle Ages

0888751434721

Componist Caron, Firminus
Titel Twilight of the Middle Ages
Artiest Huelgas Ensemble
Dirigent Nevel, Paul van
Artikel nr. 014347288875
EAN Code 0888751434721
Aantal CD's 1
Label DEUTSCHE HARMONIA MUNDI
Releasedatum 2016-04-21
# Titel & Artiest Tijd
1 L'homme arme: Kyrie — Huelgas Ensemble 002:43
2 Jesus autem transiens: Gloria — Huelgas Ensemble 006:05
3 Sanguis Sanctorum: Credo — Huelgas Ensemble 008:09
4 Clemens et venigna: Sanctus — Huelgas Ensemble 004:08
5 Accueilly m'a la belle: Agnus Dei — Huelgas Ensemble 007:42
6 Accueilly m'a la belle (Chanson) — Huelgas Ensemble 006:20
7 Le despourveu infortune — Huelgas Ensemble 006:37
8 Corps contre corps — Huelgas Ensemble 002:52
9 Helas que pourra devenir mon cueur — Huelgas Ensemble 009:03

Firminus Caron was in zijn tijd (tweede helft vijftiende eeuw) internationaal een beroemd en invloedrijk componist. Vreemd genoeg komt hij in onze tijd niet voor in de canon van Franco-Vlaamse polyfonisten uit de vroege renaissance. Dat bevreemdde de Belgische oudemuziekspecialist Paul van Nevel ook en deed hem besluiten een hele cd te wijden aan het werk van deze vergeten grootmeester. Het resultaat is een prachtige dwarsdoorsnede geworden van zowel zijn religieuze als seculiere werken. Zeer origineel nam Van Nevel uit vijf verschillende cantus-f irmusmissen telkens een ander deel van het ordinarium, waardoor toch het gevoel ontstaat dat er één afgeronde mis wordt uitgevoerd. Bij de chansons mocht uiteraard Hélas, que pourra devenir niet ontbreken. Destijds een ware hit en een van de meest gekopieerde werken in die periode. Hoewel Caron in eerste instantie klinkt als typische meerstemmigheid uit de renaissance, legt Van Nevel in het cd-boekje uit waarin deze muziek zich onderscheidt van tijdgenoten als Ockeghem en Busnois. Geen wetenschappelijke verhandeling, maar een heldere argumentatie die iedereen begrijpt. En met slechts elf zangers van zijn onvolprezen Huelgas Ensemble levert hij een gedroomde uitvoering af die mogelijk de opmaat wordt voor een Caronrenaissance…

Frans Jansen (3-2016)

SPECIAL

Firminus Caron; een groot vijftiende-eeuws mysterie

Hoe komt het dat we van een componist die in zijn eigen tijd een grootheid was zo weinig weten? Vooral bij vijftiende-eeuwers duikt die vraag op; maar rond Firminus Caron zijn er wel héél veel mysteries. Paul van Nevel laat met zijn Huelgas Ensemble horen dat Carons muziek zijn vroegere reputatie meer dan rechtvaardigt.

Wanneer hij geboren is weten we niet precies, maar Firminus Caron zag het levenslicht in Amiens in Noord-Frankrijk. Hij werd vernoemd naar Saint Firmin, de patroonheilige van Amiens. In 1459 was hij werkzaam aan de kathedraal van de stad en hij moet banden hebben gehad met het hof van Karel de Stoute. Veel meer weten we niet. We moeten te rade gaan bij Carons tijdgenoten, en wel in het bijzonder bij muziektheoreticus Johannes Tinctoris, om enig zicht te krijgen op het belang van Carons muziek. Tinctoris roemt Carons frisse stijl, een kwaliteit die ook door veel andere tijdgenoten werd gewaardeerd, maar hij tikt Caron af en toe ook op de vingers als deze zich in zijn composities naar het oordeel van Tinctoris niet aan de regels houdt. Helaas hebben we van Firminus Caron niet erg veel muziek meer: vijf vierstemmige missen en eenentwintig chansons. Dat is vreemd, want de missen zijn bewaard gebleven in een koorboek van de Sixtijnse Kapel en sommige wereldlijke werken duiken in wel tweeëntwintig verschillende handschriften op. Waar is de rest dan gebleven? Of is dit echt alles wat Caron componeerde? Musicologisch onderzoek wijst er wel op dat een aantal stukken die nu nog als anoniem worden bestempeld met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid aan Caron kunnen worden toegeschreven, dus zijn oeuvre kan ook vijfhonderd jaar na zijn dood nog aangroeien.

Caron onderscheidde zich van zijn tijdgenoten door het gebruik van zeer lange melodische lijnen – waar moet je als zanger dan ademhalen? – en een opvallend gebruik van de ritmische mogelijkheden die de muzieknotatie van zijn tijd bood. Die kwaliteiten bleven niet onopgemerkt, getuige onder meer het feit dat Jacob Obrecht een mis baseerde op een van de chansons van Caron. Paul van Nevel koos ervoor om uit alle vijf bewaard gebleven missen van Caron een deel op te nemen, naast vier wereldlijke werken. In sommige daarvan gebruikt Caron verschillende teksten door elkaar, die ook nog eens heel verschillend van karakter zijn: hoofs, scabreus en gewoon schunnig tegelijk, op hemelse muziek. Die chansons waren dus niet voor niets zo geliefd bij Carons tijdgenoten! Het Huelgas Ensemble weet ook hier, net als op de inmiddels tientallen vorige cd’s, weer de kern te raken en precies te laten horen waaróm de muziek die ze uitvoeren zo speciaal is. Een overtuigender bewijs voor het belang van Firminus Caron kun je, hoe weinig we ook over hem weten, niet krijgen.

Marcel Bijlo (3-2016)

  • 0888751434721 1200px front
  • cover
  • cover
Terug naar het overzicht