Terug naar het overzicht
cover
Britten, Benjamin The Young Person's Guide to the Orchestra & the Big Band
€ 14,99 Bestellen
Toevoegen aan winkelmandje Bestellen

Britten, Benjamin

The Young Person's Guide to the Orchestra & the Big Band

5054197209550

Componist Britten, Benjamin
Titel The Young Person's Guide to the Orchestra & the Big Band
Artiest Verhaal & verteller: Rutten, Edwin / City of Birmingham Symphony Orchestra
Dirigent Rattle, Simon
Artikel nr. 5054197209550
EAN Code 5054197209550
Aantal CD's 1
Label WM Benelux - Netherlands
Releasedatum 2016-06-24

KLASSIEKE KINDERZAKEN

De Piccolo

We beginnen dit nieuwe jaar klein en bescheiden, met de piccolo. Wat een kek instrument. De piccolo is het kleinste lid van de fluitenfamilie, maar daarom niet minder belangrijk.

Zoals de filosoof zegt: ‘In het kleinste ligt het grootste reeds besloten.’ Hûh? Ik bedoel dit. In één lichaamscelletje zit alles al, namelijk het leven. Een echte goeie jazzmuzikant kan in z’n ééntje swingen. Groot en veel hoeft heus niet altijd beter te zijn.

De piccolo geeft kleur aan symfonie­ en harmonieorkest. De piccolo tjilpt en piekt boven alle instrumenten uit. Jullie kennen de muzikale wet ‘Hoe kleiner hoe hoger, hoe groter hoe lager’. Er wordt al eeuwen en eeuwen gefloten.

Pas geleden is een bot van 350.000 jaar oud gevonden, met gaatjes erin. De oudste fluit door mensen gemaakt, uit een bot van de vale gier. Die vogel vliegt nog steeds (fluitend) rond, is niet uitgestorven.

Meestal wordt de piccolo bespeeld door de musicus die ook de (dwars)fluit bespeelt. Als je alleen maar piccolo speelt ben je een piccoloïst. De piccolo hoort bij de houtblazers.

Vorig jaar was ik in Wenen* bij een repetitie van de Wiener Philharmoniker voor het Nieuwjaarsconcert. In de pauze ging ik op het podium om de dikke drumstokken bij de kleine trom te bekijken en de fluitiste te spreken. Zij speelde voortdurend piccolo. De klarinettist zei dat zij dat heel goed deed. “Allein, wissen, Sie, leider,” – en hij keek met een nee­schuddend hoofd naar de plek waar de strijkers zitten – “nur die Streicher,…” Hij bedoelde dat de strijkers jammer genoeg, leider, niet zo goed zijn. We moesten lachen. Je moet weten dat deze strijkers tot de besten van Europa behoren.

Klassiek
Piccolo Concertos. Op deze cd hoor je dat de piccolo een solistische plek verdient.

Muziek van drie nog levende componisten en één componist die nog altijd voortleeft met zijn muziek, Mozart. Lowell Liebermann. Wat een frisse compositie. En niet alleen maar hoog gekukel van de piccolo maar ook een lyrische piccolo. Je hoort verschillende citaten, onder andere in track 3 op 00’57” en op 3’44”. Mail mij welk citaat het is. De Grote Prijs wacht op jou om verloot te worden. Trouwens leuk dat steeds meer Grote Mensen geen schroom hebben om op Kinderzaken te reageren. Goed zo.

Carlo Galante schreef muziek, geïnspireerd op het verhaal over de Nachtegaal en de Chinese Keizer. Je hoort twee soorten leeuweriken door twee ottavini, twee piccolo’s. En een stevig potje grote trom aan het eind.

Ho, en luister maar eens naar De Nachtegaal van onze Nederlandse componist Theo Loevendie. Mozart componeerde voor hobo, maar het stuk is nu bewerkt voor piccolo. Wat een heerlijk muzikaal contrast met de eerste twee composities.

Alessandro Cavicchi. Geef me je telefoonnummer, dan bel ik je om te horen hoe je dit uitspreekt. Het middendeel is bijna een jazzsong, dat vraagt om een tekst op te maken. Iets voor Francien van Tuinen?

Luisteradvies
Na het horen van de eerste drie componisten moet je even rust nemen, anders krijg je een piccolovergiftiging. Piccoloïsten op deze cd zijn: Nicola Mazzanti en Alessandro Visintini.

Jazz en klassiek
The Young Persons Guide To The Orchestra & The Big Band. Aan het begin van dit nieuwe jaar wil ik jullie op het spoor zetten van alle instrumenten in het symfonieorkest en de bigband. Een goede voorbereiding op het luisteren naar cd’s en de liveconcerten waar jullie in 2018 naartoe (moeten) gaan. Ik heb de verhalen geschreven. “Van Korfoe tot Cuba, klink in de laagte de stem van de…?” En over Jongetje Bebop en Cat die een Jazzcat wil worden.

Sir Simon Rattle (klassiek) en Konrad Koselleck (jazz) op één cd. Goed voor je spreekbeurt op school en voor je meester en juf.

In de jazzmuziek, in de bigband, kom je nauwelijks een piccolo tegen. Wel bijvoorbeeld in ons eigen Metropole Orkest.

Een roddel: als de highblow* trompettist z’n dag niet heeft vraagt hij de piccolo om de hoge trompetnoot te spelen. En dan doet de rood aangelopen trompettist net alsof hij die noot speelt, de boef. Dit is een goed bewaard geheim.

Plannetje
Naar welke cd-winkel bij jou in de buurt wil je met mij gaan? Zoek je al of niet met je ouders of opa en oma twee cd’s uit: een klassieke en een jazz. Mail mij de winkel die je hebt gekozen. Ik trakteer.

Nog even dit
Wat is een cd waarvan je zegt “Hé edwinrutten, dié cd moet je eens horen.” Ik ben nieuwsgierig.

Iedere mailer krijgt de intussen felbegeerde Klassieke Kinderzaken Oorkonde.

Nou dag!
Edwin Rutten (1-2018)

*PPS. Wenen is de hoofdstad van Oostenrijk
*PS. Highblow=hoogblazen
*PPS. Mijn Nieuwjaarswens: blijf nieuwsgierig



SPECIAL

Edwin Rutten: The Young Person's Guide to the Orchestra & the Big Band

The Young Person's Guide tot the Orchestra van Benjamin Britten laat de luisteraar kennismaken met de verschillende instrumenten van het klassieke symfonieorkest. Maar dat was voor Edwin Rutten, muziekeducator in hart en nieren, niet genoeg: was het niet de hoogste tijd voor een vergelijkbare muzikale introductie tot de bigband? Ziedaar: The Young Person's Guide to the Orchestra & the Big Band.

De angst dat de zalen steeds leger zullen worden, heeft geleid tot een grote vlucht in de muziekeducatie. Op zoek naar toekomstig publiek is er vrijwel geen orkest of concertzaal meer zonder eigen educatieafdeling, en de schoolklassen in Nederland die op deze manier niet met muziek in aanraking zijn gekomen, zijn inmiddels waarschijnlijk op één hand te tellen. Natuurlijk wordt elke kunstvorm leuker en interessanter naargelang je er meer over weet. Met slechts een paar handvatten kun je zoveel meer zien, of in dit geval horen, dan daarvoor.

Dat het bijbrengen van meer kennis over klassieke muziek niet alleen een modegril van het afgelopen decennium is, bewijst The Young Person’s Guide to the Orchestra van Britten, geschreven net na de Tweede Wereldoorlog. Het is wellicht het eerste muziekstuk dat specifiek als educatief middel is gecomponeerd, en zeker een van de allerbekendste. Britten nam een thema van Henry Purcell en schreef op het hoofdthema variaties die elk bepaalde kenmerken van de verschillende orkestinstrumenten belichten. In 2012 nam Edwin Rutten de opname, zonder vertelstem, van Simon Rattle en het City of Birmingham Symphony Orchestra als uitgangspunt en voorzag deze van een vlot lopend verhaal op rijm. Maar daar houdt het niet op; zoals Rutten schrijft, heeft zijn “muzikale hart twee kamers, één voor de jazz en één voor klassieke muziek”. Zoals Britten varieert op het thema van Purcell om de secties van het orkest te belichten, zo varieert Rutten op Brittens idee van de Young Person’s Guide om zijn andere grote liefde, de jazz, aan de luisteraar uit te leggen.

En hoewel duidelijk is dat Rutten een groot liefhebber is van klassiek, gaat er in dit tweede deel van de cd duidelijk nog een extra creatief luikje bij hem open, misschien ook wel omdat hij hier helemaal zelf de hand in heeft gehad.

Hetzelfde thema van Purcell wordt als uitgangspunt genomen, maar in handen van Konrad Koselleck en zijn Big Band verandert dit meteen in een verleidelijk swingende jazzversie. Wat volgt is een wervelende introductie op de bigband en de jazzmuziek, waarin de luisteraar aan de hand wordt genomen door jongetje Bebob (probeer dat riffje na het beluisteren van de cd maar eens uit je hoofd te krijgen!) en de cat die graag jazzcat wil worden. Niet alleen komen de verschillende instrumenten aan bod, maar ook de muzikale structuur en een jazzgeschiedenislesje, allemaal op een zeldzaam aanstekelijke manier.

Het is altijd mooi om te zien hoe iemand een grote passie probeert over te brengen op anderen. En als het met zoveel liefde, vaart en overtuigingskracht wordt gedaan als hier door Edwin Rutten, is er al helemaal geen houden meer aan. Dat komt goed met de volgende generatie concertbezoekers, klassiek én jazz, jazz én klassiek.

Benjamin Rous (4-2016)

  • Red. Young Persons 5054197209550
Terug naar het overzicht