Terug naar het overzicht
cover
Arvo Pärt Stabat Mater & Other Work
€ 22,99 Bestellen
Toevoegen aan winkelmandje Bestellen

Arvo Pärt

Stabat Mater & Other Work

5051083175623

Componist Arvo Pärt
Titel Stabat Mater & Other Work
Artiest Morphin Chamber Orchestra
Dirigent Scholl, Andreas
Artikel nr. 8317562129682
EAN Code 5051083175623
Aantal CD's 1
Label HARMONIA A - F APARTE
Releasedatum 2022-10-28
# Titel & Artiest Tijd
1 Fratres (für Streicher und Percussion) — MORPHING CHAMBER ORCHESTRA ALEKSAND 009:23
2 My heart's in the highlands — MORPHING CHAMBER ORCHESTRA ALEKSAND 008:57
3 Vater unser — MORPHING CHAMBER ORCHESTRA ALEKSAND 003:32
4 Spiegel im Spiegel — MORPHING CHAMBER ORCHESTRA ALEKSAND 010:47
5 Es sang vor langen Jahren — MORPHING CHAMBER ORCHESTRA ALEKSAND 006:23
6 Ein Wallfahrtslied — MORPHING CHAMBER ORCHESTRA ALEKSAND 009:21
7 Summa (1978) — MORPHING CHAMBER ORCHESTRA ALEKSAND 005:44
8 Stabat Mater (bearb. von Tomasz Wabnic) — MORPHING CHAMBER ORCHESTRA ALEKSAND 024:34

SPECIAL

Een ontmoeting van verschillende werelden
Op een nieuwe cd voert het Morphing Chamber Orchestra, met oprichter en artistiek leider Tomasz Wabnic, acht indringende stukken van Arvo Pärt uit, met vooral in het grootschalige Stabat Mater een opvallende en spannende combinatie van vocale solisten.

Arvo Pärt behoeft als de grootmeester van religieuze en mystieke minimalistische muziek nauwelijks meer introductie. De door hem uitgevonden tintinnabuli-techniek, letterlijk ‘klokjes’-muziek, betekende in de jaren zeventig van de vorige eeuw een belangrijke stap in de discussie over muzikale vernieuwing. Pärt combineert, volgens vaste regels, aan de ene kant drie tonen van een akkoord met de stapsgewijze beweging van een melodielijn in dezelfde toonsoort aan de andere kant. Het knappe aan deze muziek is dat die innovatieve techniek, op hetzelfde moment gegrond en in beweging, de suggestie van tijdloosheid wekt, van muzikale vormen die er altijd al geweest lijken te zijn. Bovendien is het niet alleen een academische exercitie: Pärts werken kunnen schijnbaar iedereen die ze hoort ontroeren.

Het Morphing Chamber Orchestra, in 2006 opgericht door Tomasz Wabnic tijdens het aan sacrale muziek gewijde Gaude Materfestival in Polen, brengt een nieuwe opname met werken van Pärt, waaronder enkele ware publiekslievelingen als Fratres en Spiegel im Spiegel. Deels bekend repertoire dus, maar toch zal de benadering verschillen van eerdere Pärtopnames. Wabnic, die het ensemble nog altijd leidt, legt het ideaal van zijn ensemble als volgt uit: “Voor mij staat de term ‘Morphing’ voor een ontmoeting van twee werelden – van twee verschillende programma’s, verschillende muzikale tijdperken, of van twee culturen. En door die ontmoeting ontstaat er hopelijk een derde beeld in je hoofd.”

Voor Wabnic past de muziek van Pärt perfect bij de ambities van het ensemble, omdat hij in zijn muziek concepten bij elkaar probeert te brengen die ver van elkaar verwijderd lijken te zijn, zoals lichaam en ziel, of hemel en aarde. “Ik heb de muziek van Arvo Pärt atijd bewonderd. Het is zulke spirituele, meditatieve muziek. Soms lijkt het alsof er een hele symfonie in een enkele noot zit. Ik ben een erg spiritueel persoon. Geloof en geest zijn belangrijk in mijn leven.”

Voor de vocale solostukken op de cd tekende de wereldberoemde countertenor Andreas Scholl, met wie Wabnic al langer samenwerkt. Ook dat is een van de grondgedachten achter het Morphing Chamber Orchestra: muziek maken met vrienden, op het hoogste niveau. Dat geldt niet alleen voor de leden van het ensemble, maar ook voor de solisten met wie het werkt. Na eerdere live-uitvoeringen van werken van Pärt wilde Scholl dit repertoire dolgraag met het ensemble vastleggen.

Wabnic herinnert zich goed hoe deze muzikale reis begon: “Tijdens een project vertelde Andreas Scholl me over het Vater Unser van Pärt, dat hij recent had uitgevoerd met het Australian Chamber Orchestra. Op dat moment had hij het nog nooit in Europa gezongen. De eerste keer was tijdens een nu beroemde repetitie op het Gaude Materfestival in Łód´z. Andreas had net de laatste noot gezongen, toen Pärt zelf volkomen onverwachts belde. Hij belde om te vertellen hoe hij wilde dat het Vater Unser gezongen zou worden. Onmiddellijk repeteerden we het opnieuw volgens zijn wensen.”

Later werkten Wabnic en Scholl verder samen met Pärt ter gelegenheid van diens tachtigste verjaardag. De componist had positief gereageerd op een uitnodiging om naar het Jasna Goraklooster in Polen te komen, zodat er veel tijd samen was. Er werd vier dagen intensief gewerkt aan verschillende vocale werken: Ein Wallfahrtslied, Vater Unser, Es sang vor langen Jahren. Allemaal stukken die nu ook voor deze cd zijn opgenomen. Maar Scholl was niet de enige zanger die op het verlanglijstje van Wabnic stond.

Zijn droom was om een opname te maken met twee andere muzikale vrienden, de operaster Roberto Alagna en diens vrouw, de sopraan Aleksandra Kurzak. “Ik werk al tien jaar met Andreas Scholl, ik ken Aleksandra Kurzak zo’n veertig jaar, en via Aleksandra ken ik Roberto Alagna nu ook al geruime tijd. En ik dacht: er moet een gelegenheid zijn om deze drie stemmen samen te brengen.” Pärts omvangrijke Stabat Mater, oorspronkelijk in 1985 gecomponeerd, leek zich daar bij uitstek voor te lenen. “Het Stabat Mater is iets heel groots voor me. Een belangrijk stuk. Eigenlijk groeien we al vanaf het begin in 2006 met het ensemble langzaam in deze richting.” In tegenstelling tot de meeste van Pärts grootschalige vocale werken op basis van religieuze teksten, schreef hij het Stabat Mater voor drie solostemmen en strijkers, al maakte hij later ook een versie voor gemengd koor en orkest. Het was een opdrachtwerk van de Alban Berg Stichting, om te gedenken dat de componist Alban Berg honderd jaar daarvoor geboren was. Ook in dit werk past Pärt de tintinnabuli-techniek toe als basis, en bovendien gebruikt hij een strakke symmetrische vorm. De belangrijkste tekstdelen verdeelt hij in vier groepen, gescheiden door uiteenlopende instrumentale interludes en omlijst door een introductie en een coda.

Om zijn gedroomde opname te maken, paste Wabnic de oorspronkelijke partituur, met naast de drie vocale solisten een strijktrio, aan voor een groter strijkersensemble. “Ik kreeg het idee door de stemmen. Ze hebben alle drie sonore, krachtige stemmen. Ik probeerde me het geluid van hun stemmen in combinatie met een strijktrio voor te stelen, maar alleen al in mijn gedachten had ik de klank van meer strijkers nodig. Niet ontzettend veel, maar gewoon wat meer body voor de begeleiding. In het midden van het Stabat Mater zit een erg virtuoos stuk, dat echt fantastisch klinkt in deze opname. Ik weet niet of je met een strijktrio hetzelfde effect zou hebben gehad.”

Zo belichaamt deze opname van het Stabat Mater, met operasterren Alagna en Kurzak en countertenor School, in optima forma het ideaal van Wabnic en het Morphing Chamber Orchestra. “We hebben hier te maken met drie totaal verschillende persoonlijkheden: het repertoire van Roberto Alagna en dat van Andreas Scholl, dat zijn twee verschillende werelden! Puccini aan de ene kant, barokmuziek aan de andere. En Aleksandra Kurzak is als de bloem in het midden. Met haar talent kan ze altijd wel een plek vinden tussen deze twee polen. Ik hoop dat we hiermee ons gewenste ‘derde beeld’ hebben gekregen, met dit nieuwe, oude Stabat Mater.”

Benjamin Rous (Klassieke Zaken 5/6-2022)

  • cover
  • cover

Terug naar het overzicht