Terug naar het overzicht
cover
Brahms, J. Pianoconcert nr. 1.
€ 17,99 Bestellen
Toevoegen aan winkelmandje Bestellen

Brahms, J.

Pianoconcert nr. 1.

GRATIS: Folk

0028947754138

Componist Brahms, J.
Titel Pianoconcert nr. 1.
Artiest Zimerman, Krystian / Berliner Philharmoniker
Dirigent Rattle, Simon
Artikel nr. 477541300289
EAN Code 0028947754138
Aantal CD's 1
Label DEUTSCHE GRAMMOPHON
Releasedatum 2006-03-17
# Titel & Artiest Tijd
1 1. Maestoso - Poco più moderato — ZIMERMAN,KRYSTIAN 023:27
2 2. Adagio — ZIMERMAN,KRYSTIAN 015:45
3 3. Rondo Allegro non troppo — ZIMERMAN,KRYSTIAN 012:09

Als twee titanen hun krachten bundelen, móet het resultaat wel overdonderen. Precies dat is het geval bij de opname die Krystian Zimerman en Simon Rattle met de Berliner Philharmoniker hebben gemaakt van het Eerste pianoconcert van Johannes Brahms. Alles klopt. De twee grootheden hebben zich verenigd in één sublieme visie op een magistraal werk. Die gaat allerminst ten koste van intieme, strikt persoonlijke emoties. In de weemoedige gedeelten laat Zimerman de snaren van de ziel meetrillen met de klanken van zijn piano. Daardoor krijgt deze uitvoering een schitterend reliëf.

Zo moeilijk als de ontstaansgeschiedenis van Brahms’ Eerste pianoconcert in d-klein is geweest, zo toegankelijk, volstrekt natuurlijk en makkelijk klinkt het werk in de uitvoering van de Poolse meesterpianist Krystian Zimerman en de Berliner Philharmoniker onder Simon Rattle. Hun opname uit september 2003 en december 2004 wordt nu pas uitgebracht. Beter laat dan nooit! Twintig jaar nadat Zimerman met Leonard Bernstein en de Wiener Philharmoniker Brahms’ geliefde Tweede pianoconcert had vastgelegd, kunnen we kennis nemen van zijn interpretatie van Brahms’ weerbarstige eersteling. Onder de indruk van het tragische overlijden van Robert Schumann begon de 23-jarige Johannes Brahms met een symfonie waarin hij al zijn woede, verdriet en ook berusting kon uitstorten. Het is gepassioneerde Sturm und Drang enerzijds, en vrome, verstilde devotie anderzijds. Diepe dankbaarheid tekent het laatste deel. Het werk wilde maar niet vlotten en de instrumentatie bleek moeilijker dan gedacht. In vier jaar tijd was het stuk de vorm gaan aannemen van een pianoconcert en in 1859 ging het in première. Het concert is een werk van geweldige afmetingen: ruim vijftig minuten muziek. Het eerste deel Maestoso alleen al duurt bijna 25 minuten. Pas na een woeste orkestrale inleiding van vier minuten mag de solist inzetten. Wat een verschil met het Tweede pianoconcert (1881) waar de piano al vanaf het eerste begin in een gemoedelijke dialoog met de instrumenten is gewikkeld. In zijn partituur noteerde Brahms aan het begin van het tweede deel Adagio: Benedictus qui venit in nomine Domini (Gezegend hij die komt in de naam des Heren), een tekst uit het welbekende formulier van de katholieke mis, verwijzend naar de intocht van Jezus in Jeruzalem op Palmpasen. Ongetwijfeld dankt Brahms hier zijn mentor Schumann, die hij ook wel Mynheer Domini noemde. Het was Schumann geweest die Brahms in 1854 in het artikel Neue Bahnen in het Zeitschrift für neue Musik had uitgeroepen tot het nieuwe boegbeeld van de Duitse muziek. Brahms zou van de hoge verwachtingen van deze zware hypotheek veel last hebben, maar blijkbaar zag hij zichzelf toch ook als een soort Messias, in ieder geval als een gezegende in het voetspoor van de meester. Brahms had ooit zijn opwachting gemaakt als pianovirtuoos maar heeft als pianist nooit bevredigd. De recensenten bleven zich afvragen waarom ze naar al die misslagen moesten luisteren terwijl er zo veel goede pianisten op de markt waren. Onder Brahms’ eigen vingers flopte dus het concert en het was Schumanns weduwe, Clara Schumann-Wieck, die het voor het eerst naar behoren uitvoerde. Ook Line Röntgen, het jongste zusje van de bekende Duits- Nederlandse componist Julius Röntgen (1855-1932) had er veel succes mee. In september 1884 speelde zij het volgens kenners ‘lieb, begeistert und glückselig’. Zij bracht het stuk als een van de eersten in Amsterdam, op een soiree in Felix Meritis aan de Keizersgracht. Komen Zimerman en Rattle met iets nieuws? Zimerman frappeert in alles wat hij doet door zijn grote verfijning, enorme liefde en diepe hartstocht. Maar pas op, hij is allerminst een zijden sok en als hij hem moet raken, gaat hij tot de diepste bodem. In het Adagio ontroert hij in de dalende lijnen door weldadige gewichtloosheid. Hij bereikt hier een verstilling als geen ander. Rattle laat zijn Berlijners mooi transparant begeleiden. Vooral in het laatste rondodeel speelt het orkest met een kamermuzikale inslag. Zelden zal het fugato in de strijkers zo doorzichtig hebben geklonken. Ook dit is Brahms!

Jurjen Vis

  • cover
Terug naar het overzicht