Terug naar het overzicht
cover
Brahms / Bartók Brahms Vioolconcert & Bartók Vioolconcert 1
€ 22,99 Bestellen
Toevoegen aan winkelmandje Bestellen

Brahms / Bartók

Brahms Vioolconcert & Bartók Vioolconcert 1

0028947892168

Componist Brahms / Bartók
Titel Brahms Vioolconcert & Bartók Vioolconcert 1
Artiest Jansen, Janine
Dirigent Pappano, Antonio
Artikel nr. 002894789216
EAN Code 0028947892168
Aantal CD's 2
Label Decca
Releasedatum 2015-11-06

Janine Jansen
Eigenlijk is de naam Janine Jansen voldoende aanbeveling om een cd onverwijld aan te schaffen. Want als Janine Jansen zich ergens aan verbindt, stort ze zich er met hart en ziel in en biedt zij uitvoeringen die alleen al qua emotionele lading goed zijn voor een tien. Dus als zij het 'Vioolconcert' van Brahms en het 'Eerste Vioolconcert' van Bartók speelt, worden dat modeluitvoeringen, zeker als Antonio Pappano de dirigent is. De bonus cd met het 'Beste van Janine Jansen' benadrukt alleen maar dat alles wat deze violiste doet uitzonderlijk is.

(Aangenaam Klassiek 2015)

COVERINTERVIEW

Janine Jansen: Lyriek en hartstocht in double bill

Een opname van het Vioolconcert van Johannes Brahms door Janine Jansen: vele muziekliefhebbers zullen daar reikhalzend naar hebben uitgekeken. Nu is het zover, in een prachtige double bill met het Eerste vioolconcert van Béla Bartók. ’s Neerlands stervioliste aan het woord over haar nieuwste cd, de spanningen van het opnameproces en het volgen van haar gevoel.

“Het is een hele bevalling, zo’n opname, altijd eigenlijk. Het is een emotioneel gebeuren, want er zit gewoon zoveel hard werk in. Je wilt het beste geven, en het is voor jezelf nooit goed genoeg. Maar zodra ik een beetje het einde van het traject nader, neem ik er ook echt afstand van; dan hoef ik het zelf even niet meer te horen. Dat is ook prima.” Dat betekent niet dat Jansen de stukken niet speelt op het concertpodium. “Ik zit nu net in een soort Brahmsperiode, en heb het concert met drie of vier verschillende orkesten gespeeld de afgelopen maanden. En dat voelde eigenlijk ook heel fijn, om even zonder die druk van een opname gewoon te spelen, en het los te laten.”

Ze is de eerste die op cd het monumentale Vioolconcert van Brahms koppelt aan het Eerste vioolconcert van Béla Bartók. “Nu ga je natuurlijk vragen waarom”, lacht ze. “Eigenlijk is het gewoon een sterk intuïtief gevoel dat ik ze goed bij elkaar vind passen. Er is natuurlijk de Hongaarse connectie: Bartók is Hongaars, en Brahms werkte intensief samen met violist Joseph Joachim, die Hongaarse wortels had. Die muzikale erfenis hoor je in de muziek.” Een andere gemene deler vormen lyriek en hartstocht. “Het vioolconcert van Bartók is echt een liefdesbrief aan de violiste Stefi Geyer, met wie hij toen madly in love was. Je begint dat concert helemaal solo, met een thema dat voor Stefi staat; dat is zo’n flexibele lijn, je gaat door zoveel stemmingen in maar een paar maten. Dat thema staat in dezelfde toonsoort als het thema van het concert van Brahms, dat juist iets heel gedragens, iets volwassens en rustgevends heeft. Het contrast tussen die twee vind ik erg mooi, maar ook de verbindingen die er zijn.”

Janine Jansen heeft bewust gewacht met het opnemen van Brahms’ vioolconcert, tot ze het stuk meer dan drie jaar geleden speelde met dirigent Antonio Pappano en het Orchestra dell’Accademia Nazionale di Santa Cecilia. “Met Pappano is het heerlijk samenwerken. Hij is zo’n natuurlijk musicus, heel direct en gepassioneerd. Het voelt volkomen vanzelfsprekend om met hem te musiceren. Hij heeft altijd veel opera gedirigeerd, en het lijkt alsof er ook in orkestwerken heel erg vanuit een zangtraditie wordt gemusiceerd. Je merkt dat hij dat van zijn orkest vraagt, en krijgt. Dat sprak mij erg aan drie jaar geleden, het voelde zo goed. Toen ben ik echt gaan nadenken over een opname.” Zo’n goede band met orkest en dirigent is wat haar betreft niet noodzakelijk, maar helpt wel: “Het voelt meteen vertrouwd, je voelt in het oogcontact met de musici tijdens het spelen dat je meteen een directe communicatie aan kunt gaan. Ook met het London Symphony Orchestra, waarmee we het Bartókconcert hebben opgenomen, daarmee speel ik zo’n beetje elk seizoen. Ik bewonder dat orkest enorm: de tomeloze inzet waarmee de musici spelen, en de snelheid: alles werkt daar gewoon meteen.”

Met een stuk als het Vioolconcert van Brahms heeft Janine Jansen een lange geschiedenis: ze speelt het al sinds haar zestiende. “Je visie op zo’n stuk wisselt steeds, die evolueert. Elke keer als ik terugkom bij het Brahmsconcert begint een zoektocht, steeds opnieuw, en die wordt steeds lastiger. Je kijkt in de partituur, en aan alles wat je deed of altijd hebt gedaan, twijfel je weer. Ik zou je niet goed kunnen beschrijven wat ‘mijn’ Brahms is, zo van: zo zie ik mijn Brahms, daar ga ik voor. Het is bij mij vooral een intuïtief proces. Het gebeurt allemaal in je, het is heel lichamelijk.” Maar Jansen doet niet álles vanuit haar gevoel. “Dat klinkt een beetje ongericht. Natuurlijk ben je er ook met je hoofd bij. Het zoeken naar wat technisch werkt, hoe alles klinkt en wat je probeert uit te drukken; het vereist een enorme focus. Je moet wel de vorm van een stuk kunnen zien, en daar moet je het ook over kunnen hebben met de mensen met wie je musiceert, maar binnen die kaders laat ik alles toch het liefst vrij. Vooral als je een stuk dan in z’n geheel speelt tijdens een concert, dan gebeurt alles gewoon heel intuïtief en spontaan, op dat moment. Daardoor is het altijd anders en flexibel. En zo moet het ook zijn.”

Het opnemen voor cd is daarom nog wel eens een lastig proces. “Het zal voor altijd zo, op díé manier, op de cd staan. Je hebt in je hoofd een bepaalde voorstelling van hoe het zou móéten zijn; het is erg moeilijk om dat los te laten. Daarom moet alles gewoon kloppen. Door alle jaren heen dat ik nu opneem is dat iets wat ik voor mezelf geleerd heb, zeker omdat tegenwoordig zoveel concerten direct worden uitgezonden en gedeeld. Soms denk ik wel eens: was er maar weer eens gewoon een concert waarbij alleen de mensen in de zaal het horen. Dat komt bijna niet meer voor; bijna elk concert wordt live gestreamd, live op de radio uitgezonden, opgenomen voor televisie. Je wordt je daar steeds bewuster van. Sowieso ben ik me veel bewuster van allerlei dingen in het leven. Het is misschien ook wel logisch dat zoiets gebeurt. Ik had eigenlijk nooit een pad voor mezelf uitgestippeld. Het was altijd zo dat het pad dat ik nam oké was, dat was gewoon hét pad. Nu is het meer: is dit wel het pad dat ik wil gaan? Wil ik al die zijpaden wel? Welke wel, en welke niet? Misschien dat ik daarom ook steeds meer ga nadenken over opnamen. Die moeten dan wel echt bijzonder zijn, en daar moet je dan ook echt de tijd voor hebben, en nemen. Wat dat betreft streef ik steeds perfectie na; dat betekent voor mij niet dat alle nootjes precies onder elkaar staan, maar dat ik erin slaag iets over te brengen. Dan is het voor mij perfect: als het publiek voelt, wat ik voel.”

Benjamin Rous (6-2015)

  • Pagina 3+4 onder Janine Jansen Bartok Brahms cvr
  • cover
  • cover
Terug naar het overzicht