Terug naar het overzicht
cover
Various A Playlist for Rembrandt
€ 22,99 Bestellen
Toevoegen aan winkelmandje Bestellen

Various

A Playlist for Rembrandt

4026798101640

Componist Various
Titel A Playlist for Rembrandt
Artiest Asperen, Bob van
Artikel nr. 0010164AE
EAN Code 4026798101640
Aantal CD's 1
Label AEOLUS
Releasedatum 2019-04-01
# Titel & Artiest Tijd
1 Ballo del Granduca — Asperen, Bob van 004:56
2 Pavana Lachrymae — Asperen, Bob van 005:19
3 Tobyas om sterven gheneghen — Asperen, Bob van 001:00
4 Wilhelmus — Asperen, Bob van 000:50
5 Fortuna Englesae — Asperen, Bob van 001:20
6 Och! Oft geoorlooft waer — Asperen, Bob van 001:12
7 Fantasia 2 — Asperen, Bob van 004:21
8 Ballet Bronckhorst — Asperen, Bob van 002:12
9 Ballett with Variation — Asperen, Bob van 001:36
10 Lamentation — Asperen, Bob van 005:13
11 Gigue — BOB VAN ASPEREN 001:23
12 Courante — BOB VAN ASPEREN 001:04
13 Sarabande — BOB VAN ASPEREN 001:55
14 Amarillis — Asperen, Bob van 001:48
15 Pavana — Asperen, Bob van 003:54
16 Gaillarde — BOB VAN ASPEREN 001:22
17 Susanne un Jour — Asperen, Bob van 004:01
18 Battaglia / Scaramuza — Asperen, Bob van 001:55
19 Prélude non mesuré — Asperen, Bob van 001:08
20 Allemande — Asperen, Bob van 001:31
21 Courante — Asperen, Bob van 000:34
22 Sarabande — Asperen, Bob van 001:08
23 Allemande Gratie / More Palatino — Asperen, Bob van 004:05
24 Vader ons in hemelrijck — Asperen, Bob van 004:27
25 Rosemont — Asperen, Bob van 000:58
26 O Kersnacht! schoonder dan de daghen — Asperen, Bob van 002:07
27 Toccata in g — Asperen, Bob van 004:50

SPECIAL

Waar heeft Rembrandt naar geluisterd?
Ook in de muziekwereld wordt herdacht dat Rembrandt 350 jaar geleden is gestorven. Maar waar zou hijzelf naar geluisterd hebben? Niemand kan het weten. Met drie cd-producties over Rembrandt en muziek kunnen luisteraars wel een indruk krijgen.

Rembrandt, Vermeer, Frans Hals: in de schilderkunst schittert de zeventiende eeuw als een Gouden Eeuw. Maar in de Nederlandse muziek is in die tijd niet alles goud wat er blinkt. Dan is er slechts één componist van internationale allure: Jan Pieterszoon Sweelinck, de organist van de Oude Kerk in Amsterdam. Hoewel zijn portret ooit een bankbiljet van 25 gulden heeft gesierd, is zelfs hij niet doorgedrongen tot de canon van Nederland. Bovendien was hij al bijna tien jaar dood toen Rembrandt zich in 1631 in Amsterdam vestigde.

Constantijn Huygens, die behalve dichter en diplomaat ook musicus was en doorgaat voor de man die Rembrandt ontdekt zou hebben, noemde zich in een brief uit 1656 ‘koning eenoog in het land der blinden (…) de enige in deze contreien die zich bezighoudt met dat mooie vak en zelfs componeert’

Toch was Holland destijds in muzikaal opzicht geen dorre woestijn. Stadsorganisten zoals de Sweelincks en de Van Noordts, die later in de belangrijkste kerken werkzaam waren, speelden ook buiten de diensten om. Een Italiaan op bezoek in Amsterdam noteerde vol verbazing hoe de mensen luisterend naar het orgel heen en weer door de Oude Kerk wandelden, als het calvinistische pendant van de passeggiata, de hogere flaneerkunst in landen rond de Middellandse Zee. Beiaardiers verspreidden ‘een hemels klokmuzijk’, zoals Vondel het noemde, vanaf de kerktorens. In de Amsterdamse Schouwburg, die in 1638 werd ingewijd met Vondels Gysbreght van Aemstel, werden de ‘reien’ gezongen als de koren in een Griekse tragedie. Daar speelde ook een voorloper van de theaterorkesten: een ensemble dat vooraf en tussen de bedrijven musiceerde. In Rembrandts tijd had de stad zes speellieden in dienst. Zij lieten van zich horen op bruiloften en partijen, in theaters en kerken. Muziek alom, maar het grootste deel is niet bewaard gebleven. Wel is bekend dat Rembrandt veel instrumenten bezat. In 1656 bevonden zich in zijn ‘cleyne Schildercaemer’ dertien fluiten, nog andere blaasinstrumenten, zeven snaarinstrumenten en een harp. Hij zal ze wel niet zelf bespeeld hebben. Ze dienden vooral als model voor zijn kunstwerken, hoewel de weergave ervan vaak niet strookt met overgeleverde exemplaren. Muzikale thematiek komt voor op schilderijen als Saul en David en de Bruiloft van Simson.

Daarbij had Rembrandt relaties met personen uit artistieke kringen die zich ook met muziek bezighielden. In de winter van 1628-1629 bezocht Constantijn Huygens in Leiden het atelier van de toen pas 22-jarige schilder. Hij stond versteld van ‘wat door een jongen, door een Hollander, door een molenaar die nog geen baard heeft, in één mensenfiguur is bijeengebracht en in zijn totaliteit weergegeven. Verbazing overvalt mij als ik dit zeg. Hulde, Rembrandt!’ Zou de schilder, andersom, de Pathodia sacra et profana (1647) van zijn invloedrijke bewonderaar hebben gekend?

De toneelschrijver Jan Harmenszoon Krul, de oprichter van de Amsterdamse Mu - syck-kamer, liet zich op het hoogtepunt van zijn roem in 1633 door Rembrandt portretteren. Het schilderij van Saskia in de gedaante van Flora zou geïnspireerd zijn door de pastorales van Krul, waarin muziek een belangrijke rol vervulde. Aangezien er zo weinig composities zijn overgeleverd die direct met de schilder geassocieerd kunnen worden, nemen de meeste cd-programmeurs hun toevlucht tot een aanzienlijke verruiming van de context. De klavecinist Bob van Asperen speelt in A Playlist for Rembrandt muziek die in de zeventiende eeuw heeft geklonken in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, ook voor en na Rembrandt. Hij speelt heel toepasselijk op een klavecimbel uit 1669, het sterfjaar van de schilder: een fraai instrument van Petrus Joannes Couchet, dat in het Rijksmuseum wordt bewaard.

Op de twee cd’s van Music & Art in the Time of Rembrandt schitteren Nederlandse componisten geheel door afwezigheid. Kopstukken uit de ‘oude muziek’, van Nikolaus Harnoncourt tot Ton Koopman, spelen wereldlijke en geestelijke werken van Duitse oorsprong. De muzikale nummers zijn in een mooi boekje geïllustreerd met schilderijen van de oude meester. Musica Amphion van Pieter-Jan Belder houdt zich in Music from the Golden Age of Rembrandt strikter aan het thema. Samen met vier zangsolisten vertolkt het ensemble op twee cd’s werken van Nederlandse componisten uit de zeventiende eeuw, niet alleen van Jan Pieterszoon Sweelinck en Constantijn Huygens, maar ook van mindere goden als Cornelis Schuyt, Cornelis Thymanszoon Padbrué, Jacob van Eyck, Jan Baptist Verrijt en Carel Hacquart. Ze zijn er wel, en ze zijn nog niet vergeten, mede dankzij Rembrandt.

Eddie Vetter (Klassieke Zaken 3-2019)

  • cover
  • cover
Terug naar het overzicht