Terug naar het overzicht
cover
Various Vienna, Fin de Siècle
€ 17,99 € 27,99 Bestellen
Toevoegen aan winkelmandje Bestellen

Various

Vienna, Fin de Siècle

3760014194603

Componist Various
Titel Vienna, Fin de Siècle
Artiest Hannigan, Barbara / Leeuw, Reinbert de
Artikel nr. 0000460ALPHA
EAN Code 3760014194603
Aantal CD's 1
Label ALPHA
Releasedatum 2018-09-07

De Volkskrant noemde Reinbert de Leeuw en Barbara Hannigan al ‘een bij voorbaat legendarisch duo’ en Bachtrack bestempelde de zangeres na een live-optreden als ‘de grootste expert als het gaat om de muziek van het Weense fi n de siècle’. Na de veelgeprezen Satie-cd met onder andere Socrate duikt het illustere duo nu in de liederen uit het broeierige Wenen van de late negentiende en vroege twintigste eeuw. Liederen waar u na het horen van deze uitvoeringen echt van gaat houden. De cd met voorproefjes uit de najaarsreleases van Alpha is een mooi extraatje.

Aangenaam Klassiek (2018)

COVERINTERVIEW

Balanceren op het breukpunt van de muziek
In het Wenen van rond 1900, op het hoogtepunt van de late romantiek, zochten componisten naar nieuwe vormen van expressie en bereikten de grenzen van de tonale muziek. In een bedwelmend liedrecital verkennen Barbara Hannigan en Reinbert de Leeuw deze fascinerende wereld.

Op de cd Vienna – fin de siècle staan liederen van Schönberg, Webern, Berg, Zemlinsky, Alma Mahler en Wolf. “Het programma is samengesteld als een zeer geconcentreerde blik op dat moment in de geschiedenis in Wenen, in de decennia voor het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog,” vertelt Barbara Hannigan, “toen de harmonie op het punt stond in een afgrond te vallen. Deze liederen zijn van net voor dat punt. Het is de rijkste, decadentste, meest intense periode van de romantiek. De spanning is op alle vlakken om te snijden; alles in het Wenen van het fin de siècle bevindt zich op een breukpunt.”

Reinbert de Leeuw benadrukt hoe bijzonder deze periode was: “De overvloed van die cultuur op dat moment is ongelooflijk. Er zijn weinig periodes in de muziekgeschiedenis met zo’n buitengewone rijkdom aan muziek. Je ziet het ontstaan van de wending in de muziek in de late romantiek aan de hand van de liederen, waarin de zoektocht van die componisten zo mooi zichtbaar is. We eindigen met Hugo Wolf omdat hij een grote inspiratie voor hun was. Wolf heeft de liedkunst na Schubert en Schumann weer verder gebracht, op een ander plan gezet. Die inspiratie klinkt in alle andere liederen door.”

Hannigan: “Je hoort elke muzikale persoonlijkheid: de glinstering van Zemlinsky, de ongrijpbaarheid van Webern, de diepe emotie van Berg. Hun harmonische taal heeft dan wel vergelijkbare wortels, maar je hoort zulke grote verschillen tussen de componisten.” Die muzikale wortels fascineren De Leeuw: “Voor mij is het heel erg belangrijk dat je ziet waar het vandaan komt. Je zou je zoveel mogelijk moeten verplaatsen in de componisten van die tijd: wat hadden die in hun oren? Wat was de muziek op dat moment? Zonder die traditie echt te begrijpen kun je nooit begrijpen wat Schönberg en Webern later gedaan hebben. Het is een zoektocht waar ik eigenlijk mijn hele leven al mee bezig ben.”

“Als je Schönberg neemt, of Berg, of Webern of Zemlinsky, zijn dat allemaal componisten die in hun jonge jaren vanuit het lied zijn begonnen,” vervolgt De Leeuw. “De verbinding tussen literatuur en muziek was aan het eind van de negentiende eeuw heel hecht. Kennelijk hielp het gebruik maken van teksten en gedichten die componisten heel erg om nieuwe gebieden te ontdekken, om stappen te zetten. Zo’n man als Richard Dehmel, een belangrijk dichter in die tijd wiens teksten de basis vormen van veel liederen op de cd, die opende deuren voor ze.” Ook voor Barbara Hannigan is de poëzie van wezenlijk belang: “Ik houd ontzettend van deze teksten. Aan de ene kant druipen ze van de romantiek, maar ze zijn ook ongrijpbaar. De dichters gebruiken de natuur als een groot doek waarop ze hun verhalen schilderen. De wereld staat op het punt van oorlog, maar die natuurbeeldspraak wordt op een ontzettend sensuele manier gebruikt. Het centrale woord van de hele cd is in zekere zin ‘Sehnsucht’, dat gevoel van verlangen waarvoor eigenlijk geen beter woord is dan het Duitse. Dat wat je wilt maar niet mag hebben; het woord dat je niet mag uitspreken. Het gevoel van mysterie in de teksten verhoogt de sensualiteit. De beeldspraak van water, reflectie en nacht die je veel ziet is zo krachtig. Dat zijn allemaal dingen die niet concreet zijn, waarvan je de grenzen niet kunt zien. Dat heeft een parallel in de ongrijpbare harmonische taal van de muziek, de grillige structuur. Alles is zwanger van een soort spanning.”

Ondanks de complexiteit en de rijkdom van de muziek en de teksten hebben Hannigan en De Leeuw een intuïtieve manier van samenwerken. “We analyseren niet en we bespreken de muziek nauwelijks”, vertelt Hannigan. “We maken gewoon muziek. We zijn vrij omdat er een groot begrip tussen ons beiden is en we die muziek zo diep in ons voelen. Ik interpreteer de liederen niet. Ik belichaam de liederen; ik belichaam de tekst. Als een stuk muziek goed is, als een componist goed is, hoef je niet te interpreteren. Dan is het enige wat je hoeft te doen de muziek te zíjn.” De Leeuw herkent dat: “Barbara heeft zo’n uniek talent, zo’n diep begrip voor wat ze doet. Wat je doet moet het gevolg zijn van begrip en van hoe ver je bereid bent in die wereld door te dringen, tot de kern van de muziek. Dat is geen interpretatie, dat is het bereiken van het punt, het ideale punt, dat je denkt: zo moet het echt, het kan niet anders dan zo.”

Benjamin Rous (5-2018)

  • Pagina 5 Barbara Hannigan Reinbert de Leeuw Vienna Fin de Siecle ALPHA393
Terug naar het overzicht