Kozená, Magdalena

2007-11-16 17:16:29

Magdalena Kozená tilt aria’s Vivaldi naar hoogste plan

Als operacomponist is Antonio Vivaldi nog tamelijk onbekend. Hij wordt uitgebreid in de schijnwerpers gezet door de sopraan Magdalena Kozená en het Venice Baroque Orchestra onder leiding van Andrea Marcon.

door Paul Janssen

Magdalena Kozená is al lang niet meer het onschuldige meisje dat ruim tien jaar geleden haar solodebuut maakte met Bach-aria’s en bijna maagdelijke liefdesliedjes van Janácek, Dvorák en Martinu. De blonde Tsjechische mezzosopraan heeft sindsdien niet alleen de wereld van vooral de oude muziek verkend, maar is ook door schade en schande wijzer geworden. Zo maakte ze een paar jaar geleden kennis met de roddelpers nadat zij en Sir Simon Rattle elkaar niet alleen op het podium, maar ook in de liefde vonden. Het maakte haar harder, treuriger, wantrouwender. En zo maakte ze zo’n vier jaar geleden dankzij diezelfde Simon Rattle voor het eerst kennis met de geneugten van het moederschap. Na baby Jonas volgde ruim een jaar geleden Milos, hun tweede zoon. Het maakte Kozená milder, zachter en rustiger. De carrière kwam meer op het tweede plan en haar gezin kreeg de hoogste prioriteit. Niet dat ze niet optrad, integendeel, maar moordende agenda’s waren verleden tijd.
En er kwam meer verdieping. Aangemoedigd door echtgenoot Rattle verkende Kozená repertoire dat ze tot kort daarvoor als onbereikbaar inschatte. Zo zong ze werk van Mahler en waagde ze zich dit voorjaar in Rotterdam, met Rattle op de bok, aan de Sieben frühe Lieder van Alban Berg. Het maakte haar stem voller, dieper, rijker.
En nu ligt er een cd met aria’s van Antonio Vivaldi, de priester die zich nimmer gedroeg als een geestelijke en in zijn muziek een voorliefde had voor jonge, onschuldige sopranen. Een componist ook die pas de laatste jaren opgang doet als operacomponist. Is deze Vivaldi gebaat bij de gewonnen rijkdom, diepte, argwaan, vreugde, zorg en liefde van Magdalena Kozená? Kan deze gerijpte Tsjechische schone het operarepertoire van de Rode Priester op een hoger plan brengen? Haar bijdrage aan de cd-registratie van Juditha Triumphans was van een ongekende schoonheid, maar dat betrof een oratorium. Vivaldi’s opera’s zijn toch van een iets minder gehalte, zo was de algemene opvatting.
Die blijkt onjuist. Vivaldi de operacomponist is dankzij de keuze van Kozená en Andrea Marcon, de dirigent die haar begeleidt met het sprankelende Venice Baroque Orchestra, een volwassen man van vlees en bloed. Hij is iemand die midden in het leven staat, iemand die weet van leed, pijn, woede, vreugde, liefde en geluk. Eerder al deed Cecilia Bartoli goede zaken met Vivaldi-aria’s. Zonder iets aan haar prestatie af te doen was het vooral de virtuoze vocale kant van de Italiaanse componist die zij naar buiten bracht.
Voor Kozená en Marcon ligt dat anders. Hier is een groot operacomponist aan het woord, vertolkt door meer dan kundige instrumentalisten en een mezzosopraan die in staat is menselijke diepte aan de noten te geven. Luister bijvoorbeeld naar het dramatische ‘Gelido in ogni vena’ uit Farnace. Het is het moment dat Farnace ontdekt dat hij in al zijn onwetendheid zijn eigen zoon ter dood heeft veroordeeld. De diepe smart die Kozená uit de krochten van haar stembanden haalt, jaagt het kippenvel bijna tien minuten lang over lijf en leden. Bovendien vullen de instrumentale partijen het leed meesterlijk aan. En de kniesoor die roept dat Vivaldi gemakzuchtig de prachtige strijkerseffecten heeft gerecycled van ‘Winter’ uit De vier Jaargetijden, begrijpt niets van het verlies van onschuld en de pijn die diepe liefde kan veroorzaken. En al helemaal niets van Magdalena Kozená, die hier superieur college geeft in het verklanken van de wegen en dwaalwegen van de menselijke geest.

Antonio Vivaldi
Vivaldi
Magdalena Kozená, Venice Baroque Orchestra o.l.v. Andrea Marcon
Archiv 00289 477 8096

http://www.kozena.cz

Relevante recensies