Giacometti, Paolo

2006-10-08 13:59:10

Giacometti voltooit zijn Rossiniproject

Rossini kennen we vooral als buitengewoon productief operacomponist. Maar liefst 40 opera’s schreef hij voordat hij al op 37-jarige leeftijd met vervroegd pensioen ging. Minder bekend is dat hij in zijn late jaren in Parijs nog wel pianostukken schreef voor de muzikale soirees die hij organiseerde. Paolo Giacometti legde als eerste pianist zijn complete oeuvre voor piano op cd vast. Naar aanleiding van het verschijnen van het achtste en laatste deel blikken we met hem terug op dit bijzondere project.

door Jeroen Smits

De pianowerken van Rossini zijn nooit eerder compleet opgenomen en toen Giacometti in 1998 begon, was het nog niet helemaal duidelijk hoe groot het project uiteindelijk zou worden: ‘Ik moest er achter zien te komen of er ergens overzichten waren van de werken. Gaandeweg ontdekte ik er steeds meer. In de laatste jaren heb ik veel steun gehad aan Philip Gosset, een Amerikaanse musicoloog en een autoriteit op het gebied van Rossini. Hij heeft me geholpen bij het totaaloverzicht en daarnaast heeft hij me een manuscript kunnen toesturen dat nog niet was uitgegeven.’

Nieuw was Rossini’s oeuvre voor piano allerminst voor Giacometti toen hij de eerste cd uit de cyclus opnam. ‘Ik denk dat toen ik eraan begon ik in ieder geval al vijftig procent van de stukken kende.’ Giacometti, opgegroeid in Nederland maar geboren in Noord-Italië, maakte al jong kennis met Rossini. ‘Toen ik een jaar of 13 was, ontdekte ik bij Ricordi, de grote Italiaanse muziekhandel en uitgeverij, een kast met Rossini-composities. Ik was zeer verbaasd dat het om originele pianowerken ging en niet om operabewerkingen, zoals ik had verwacht.’ De vonk sloeg over. ‘Ieder jaar kocht ik er wel weer een boekje bij.’
De pianostukken zijn het werk van een oudere componist. Péchés de vieillesse, zonden der ouderdom, zo noemde Rossini de stukken zelf. Is de Rossini van deze pianowerken en van de in diezelfde tijd ontstane Petite Messe Solennelle eigenlijk nog wel dezelfde als die jonge, succesvolle operacomponist? ‘Ja, hij is dezelfde, maar dan twintig jaar ouder en helemaal bevrijd,’ aldus Giacometti. ‘Het juk van het stempel dat op hem werd gedrukt, bestaat niet langer. Dit is muziek die is ontstaan vanuit een heel persoonlijke gedachte. Hij schreef de stukken voor de feesten die hij organiseerde in Parijs. Het is muziek die niet is ontstaan vanuit de gedachte: wat zal de wereld van me denken, wat zullen de critici hierover zeggen? Ik vind de werken buitengewoon persoonlijk, origineel en daardoor ook zeer boeiend. De Petite Messe Solennelle uit die tijd is ook een prachtig voorbeeld. Daarin zie je dat hij in zijn lichtheid evenzeer alle uithoeken van het sentiment kan bereiken als welke van zijn tijdgenoten ook. Je zou deze lichtheid met oppervlakkigheid kunnen verwarren, maar ik ben ervan overtuigd dat bij Rossini de lichtheid juist buitengewoon diep is. Ik ben tijdens het spelen steeds meer onder de indruk geraakt van de gelaagdheid in deze muziek. Bij stukken als ‘Memento homo’ en ‘Assez de memento: dansons’, verschenen op de tweede cd, merkte ik dat ik iedere keer enorm geraakt werd tijdens het spelen. Terwijl het in eerste instantie vederlichte, leuke dansen lijken, alleen maar vrolijk. En dat was voor mij een eye-opener: dat er blijkbaar toch meer achter steekt dan je denkt. Dat is voor mij dé ontdekking van de afgelopen tien jaar geweest.’

Gioacchino Rossini
Complete works for piano vol.8
Paolo Giacometti, piano
Channel Classics SA 24907

http://www.giacometti.nl

Relevante recensies