Gergiev, Valery

2008-03-31 11:40:54

Mahler met G-kracht
Wie kan heden ten dage Mahler nog zo dirigeren dat de muziek je niet alleen bij de strot grijpt, maar dat er ook nog iets gebeurt waar je totaal niet op bent voorbereid, zo eigenzinnig, zo uitermate boeiend? Valery Gergiev kan dat. Zeker als hij het London Symphony Orchestra (LSO) tot zijn beschikking heeft. Dan wordt het onmogelijke mogelijk.
door Doron Nagan
Gergievs cd met Mahlers Zesde symfonie is in alle opzichten bijzonder. Het is zijn eerste opname ooit van een Mahlersymfonie en tevens zijn debuutopname voor LSO Live, het eigen cd-label van dit Londense toporkest, waarvan de Rus sinds januari 2007 chef-dirigent is. Bovendien gaat het hier om het begin van een Mahlercyclus op het label. Het Londense orkest en Gergiev zullen in de loop van dit seizoen alle symfonieën van Mahler live opnemen.
Het LSO was het eerste orkest ter wereld dat in 2000 een eigen cd-label begon. LSO Live zag het levenslicht tijdens de malaise op de cd-markt, die de platenmaatschappijen ertoe bracht sneller dan vroeger af te zien van dure orkestopnamen. In de 8 jaar dat LSO Live bestaat, zijn er meer dan 50 verschillende cd’s op de internationale markt gebracht – gemiddeld 6 cd’s per jaar.
Het is alleszins groot nieuws dat Gergiev Mahler nu op cd vastlegt, want zo vanzelfsprekend is de combinatie Gergiev-Mahler niet. Groot geworden door zijn interpretaties van Russische opera’s en orkestwerken, toonde Gergiev aanvankelijk geen duidelijke affiniteit met Mahlers oeuvre. Of lag dit meer aan ons zelf, waren we nog niet rijp voor zijn eigenzinnige lezing van deze muziek? De kiemen van Gergievs Mahlerinterpretatie liggen onder meer in Rotterdam, waar hij als chef-dirigent van het Rotterdams Philharmonisch Orkest (waar hij eind mei afscheid neemt) zijn eerste schreden op het Mahlerpad maakte. Hier beproefde hij zijn eigen benadering van deze hoogstpersoonlijke muziek, en toen al ontstonden uiteenlopende meningen over zijn aanpak. Was het wel ‘des Mahler’ wat hij met de muziek deed? Een controverse over Gergievs benadering van Mahler verdeelt nu ook de Britse pers, die zijn Mahlercyclus in de concertzaal en op cd met argusogen volgt. ‘Dit is niet wat we gewend zijn in uitvoeringen van dit werk,’ schreef bijvoorbeeld de Daily Telegraph in november 2007 over de uitvoering van Mahlers Zesde. ‘Maar het voelde wel erg trouw aan de componist,’ voegde de krant er aan toe. Een andere Britse journalist merkte op dat Gergiev soms ‘een reusachtige Slavische hamer gebruikt om een klein beukennootje van Weense ironie te kraken.’ Maar, schreef de recensent, ‘weinig dirigenten brengen Mahlers neurose zo krachtig over als Gergiev.’
Dat is nu precies Gergievs grootheid. Hij durft een eigenzinnige visie te geven op muziek die wij dachten heel goed te kennen en slaagt daar ook in. Waar andere dirigenten Mahlers persoonlijke boodschap transformeren tot een universele boodschap over leven en dood, vertrekt Gergiev als het ware van de andere kant. Hij neemt het universele wereldleed als uitgangspunt, en doet dat op Russische, dus grote schaal. Wij luisteraars kunnen uit deze kosmische boodschap onze eigen, nietige en persoonlijke interpretatie van de levenskwesties destilleren. Dit met behulp van Gergievs ongekende muzikale G-krachten die we ervaren tijdens de extremen die hij uit Mahlers muziek haalt.

Gustav Mahler
Symfonie nr. 6
London Sympohony Orchestra o.l.v. Valery Gergiev
LSO 0661

http://www.deccaclassics.com/artists/gergiev/index.html

Relevante recensies