Garanca, Elina

2007-02-13 19:46:07

Elina Garanca: ‘Ik wil succes als mezzo en als mens'

De Letse mezzosopraan Elina Garanca (32) timmert aan de weg. Onlangs nam ze een nieuwe cd ‘Bel Canto’ op voor Deutsche Grammophon. Afgelopen december zong ze tijdens de Kerstmatinee in het Amsterdamse Concertgebouw op uitnodiging van de dirigent Mariss Jansons. Deze activiteiten vormen slechts een klein onderdeel van haar agenda die ze zorgvuldig samenstelt en bewaakt. Want Garanca zingt graag, maar ook op het ‘gewone’ leven is de jonge diva bijzonder gesteld.

door Frederike Berntsen

Elina Garanca maakte twee jaar geleden haar debuut in Amsterdam met het Koninklijk Concertgebouworkest onder leiding van haar landgenoot Mariss Jansons. ‘Werken met hem is fantastisch. We zijn goed op elkaar ingespeeld en onze manier van denken is veelal dezelfde. Hij luistert altijd nauwkeurig en is alert op een steeds beter resultaat. Dat werkt prettig. En de zaal is natuurlijk erg fijn! De stem wordt er geweldig gedragen. In grote zalen voel ik me comfortabel. In kleine ruimtes, ook in de hotelkamers waar ik verblijf, heb ik altijd
de neiging de stoelen en tafels aan de kant te schuiven om maar genoeg ruimte om me heen te hebben.’
Garanca groeide op in Riga (Letland). De muziek was alomtegenwoordig in het ouderlijk huis: haar moeder is zangeres en haar vader dirigent. Toch sprak het niet vanzelf dat dochterlief het zangersvak in zou gaan. ‘Als kind heb ik piano gestudeerd,’ vertelt Garanca. ‘Ik werd altijd gefascineerd door theater en musicals, maar helemaal niet speciaal door het zingen. De veelheid van aspecten waaruit een productie bestaat, zoals dansen, zingen, acteren, muziek, licht en kostuums, vond ik razend interessant. Mijn ouders en ik hebben veel van gedachten gewisseld over een beroep voor mij. Uiteindelijk besloot ik zelf om operazangeres te worden.’ En niet zonder succes. Garanca treedt wereldwijd op. Sinds 2005 heeft ze een exclusief contract bij Deutsche Grammophon en vorig jaar werd ze onderscheiden met de Echo Klassik Preis.
Op haar nieuwste cd ‘Bel Canto’ staan wonderschone opera-aria’s als ‘Dopo l’oscuro nembo’ uit ‘Adelson e Salvini’ van Bellini en ‘Al mio core’ uit ‘L’assedio di Calais’ van Donizetti.
Niet het makkelijkste repertoire. ‘De belcantostijl is erg lastig om te zingen,’ beaamt de Letse. ‘Buitengewone controle over de ademhaling is een vereiste, net als begrip voor de stijl. De noten moeten ingekleurd worden met veel expressie. Het orkest speelt over het algemeen eenvoudige akkoordstructuren en de solist moet vanuit het niets een prachtige melodie creëren en die bladzijden lang vasthouden. Dat is een grote uitdaging. Ik voel me thuis in deze muziek, ze past goed bij mijn stem.’ Garanca vertelt enthousiast over haar laatste cd-opnames:
‘Vaak zijn opnamesessies stressvol, maar ik kan me nu alleen maar een ontspannen tijd herinneren. De samenwerking met de Filarmonica del Teatro Comunale di Bologna onder leiding van Roberto Abbado verliep bijzonder soepel. Iedereen was goed voorbereid, geduldig en attent. Ik ben zelden tevreden met een cd, maar hier heb ik echt een plezierig gevoel over.’
Voordat Garanca met de aria’s van Bellini, Donizetti en Rossini de studio binnenstapte had ze een enorme stapel opera’s doorgenomen om daaruit geschikt materiaal te destilleren. In het Weense muziekarchief bestudeerde ze de originele manuscripten. ‘De gekozen werken heb ik eerst op het podium gezongen, dat doe ik altijd voordat ik aan een opname begin. Dan kan ik de composities uitproberen en de sfeer goed proeven.’
Natuurlijk bestaat er een groot verschil tussen een live optreden en een cd-opname, vindt de zangeres. ‘Tijdens een concert kan iets ontstaan dat bij een opname niet gecreëerd kan worden. Het publiek draagt bij aan de atmosfeer in een zaal. Het mooiste moment tijdens een concert doet zich voor wanneer het gedurende een aantal seconden doodstil is. Bijvoorbeeld tussen een cadens en een daaropvolgende frase, als er niemand is die iets in zijn tas zoekt, een programmaboekje openslaat, iets tegen zijn buurman zegt of niest. Soms ontstaat zo’n ogenblik totaal onverwacht. Die paar seconden van volkomen stilte, daar zoek ik ieder concert naar, daar hoop ik op.’
Hoewel Elina Garanca het heerlijk vindt om te zingen en op te treden, houdt ze er ook van om ‘gewone dingen’ te doen. ‘Ik ga graag naar de film en vind het leuk om historische biografieën te lezen. Ik kan ook uren op een bankje in het park zitten en voorbijgangers observeren. En ’s winters brei ik sokken,’ lacht ze. ‘Handwerken vind ik fijn. Iets maken vanuit het niets door fysieke arbeid, daar voel ik me goed bij.’ Dat blijkt ook als Garanca vertelt over het grootse woonproject dat ze met haar man (hij is dirigent) aanpakt in haar geboorteland. Na tien jaar weg te zijn geweest uit Letland keert ze er terug. ‘Ik heb meer dan zes jaar in Wenen gewoond, dat was heerlijk. Nu is het goed om terug te gaan. We zijn een huis aan het bouwen. Er staan muren met een dak erop. Verder moet alles nog geïnstalleerd worden, van ramen, deuren en verdiepingen tot vloeren, kabels en elektriciteit. Het is heel verfrissend om daar naast het zingen mee bezig te zijn.’
Wie rondsnuffelt op Garanca’s website komt daar een grappige foto tegen van een vrouw die door een enorme duikbril de lens in kijkt. ‘Dat is ook een manier van ontspannen. Een duik nemen in de oceaan met de prachtigste vissen en zeesterren om je heen is een bijzondere belevenis. Je beseft dan onmiddellijk hoe nietig de mens is en hoe gigantisch de natuur. Boven water heb je te maken met problemen, discussies, verplichtingen en noem maar op. Zodra je onder water duikt, heb je met niemand iets van doen. Het is er niet stil, het wateroppervlak trilt, de golven kletteren tegen een rotspartij en je hoort jezelf luid en duidelijk ademhalen, maar voor mij is het totale ontspanning.’
Zoals eerder opgemerkt, ambieert Garanca niet alleen een leven als zangeres, maar ook een leven als mens. ‘Ik streef ernaar om gelukkig te zijn. Als ik oud ben, wil ik mijn kinderen en kleinkinderen zien spelen en het gevoel hebben dat ik zélf mijn leven heb geleefd en dat ik niet de marionet ben geweest van mijn impresario of mijn werk. Ik wil succes hebben als zangeres én als mens. Het lijkt me verschrikkelijk om op een dag wakker te schrikken en te denken: Mijn God! Mijn leven is voorbij gegaan en ik heb er slechts een deel van meegemaakt. Ik denk sowieso dat artiesten en kunstenaars zich veel meer dan vroeger bewust zijn van de kwaliteit van het dagelijks bestaan.’
Als we de executive lounge van het Amsterdamse Okura Hotel verlaten, strijkt Garanca nog even liefdevol over het marmer van het dressoir en denkt hardop na: ‘Dit is misschien wel een aardige marmersoort voor in ons huis.’

Bel Canto
Bellini • Donizetti • Rossini
Aria’s
Elina Garanca, Filarmonica del Teatro Comunale di Bologna
DG00289 477 7460

http://elinagaranca.com/en

Relevante recensies