Heinrich von Herzogenberg was een fan van Brahms en Wagner. In zijn Vioolconcert hoor je onder meer de invloed van Brahms’ instrumentatie, met die typische strijkers- en blazersklanken. Het eerste deel is lastig te volgen. Nog voordat de soloviool inzet, zijn al drie thema’s voorbijgekomen. Het tweede deel begint met een geestig pizzicatothemaatje. Thema’s keren daarna steeds terug en de luisteraar krijgt meer houvast. De violist Ulf Wallin heeft goed begrepen dat het niet gaat om virtuositeit, maar om muzikaliteit. Het orkest klinkt warm, krachtig en helder. Pas bij de symfonie Odysseus besef je dat het meer dan honderd musici bevat. In vier delen vertelt Herzogenberg Odysseus’ verhaal. ‘De zwerftocht’ verklankt de wilde zee met gebroken drieklanken, golvende dynamiek en veel geluid. Odysseus krijgt - heel Wagneriaans - een leidmotief. In ‘Circes paradijs’ klinken de gebroken drieklanken weer, maar dan quasifeestelijk. Quasi, want Circe verandert haar gasten in dieren. ‘Het gastmaal van de vrijers’ verklankt in een fuga de chaos van de vrijers die om de heerschappij vechten. ‘Odysseus’ verandert van mineur in majeur: hij overwint. Zou Herzogenberg zijn onbekendheid overwinnen? Hij was een componist die de stijl van anderen vakkundig verwerkte in zijn eigen stijl.

Hieke van Hoogdalem

Heinrich von Herzogenberg

---

Violin concerto, Odysseus

---

Wallin, Ulf.
Deutsche Radio Philharmonie.
Beermann, Frank.

---

CPO 777 280-2

---