Saint-Saëns and the wind band

Over het harmonieorkest wordt nogal eens neerbuigend gesproken. Qua status en repertoire legt de harmonie het altijd af tegen de grote broer: het symfonieorkest. Toch zijn er genoeg grote componisten geweest die muziek hebben geschreven voor dergelijke blaasgezelschappen. Camille Saint-Saëns bijvoorbeeld. Zijn bekendste compositie vo¬or harmonie is Orient et Occident uit 1869, waarin hij het Verre Oosten verklankt met allerlei tot cliché verworden middelen, zoals de veelvuldig gebruikte pentatonische toonladder. Anders dan bij zijn meeste andere werken voor harmonieorkest nam de componist voor dit schoolvoorbeeld van muzikaal exotisme wel de moeite om zelf te orkestreren – meestal leverde hij zijn materiaal af in een versie voor piano vierhandig, met hier en daar een aanwijzing voor de instrumentatie. Mogen we daaruit opmaken dat Saint-Saëns deze composities ook maar als tussendoortjes beschouwde? Wie de cd van de Koninklijke Muziekkapel van de Gidsen (uit België) beluistert, zal dat gevoel niet altijd kunnen onderdrukken. Maar gaandeweg stuit je op de vindingrijkheid die de componist kenmerkt. Een fugaatje uit het niets. Een levenslustige melodie zoals alleen Saint-Saëns die op had kunnen schrijven. Meesterwerken zijn het niet, deze stukken, maar ze mogen er absoluut zijn.

Merlijn Kerkhof