Paganini is uit de mode. Zijn vioolconcerten, eens standaardrepertoire, klinken zelden nog in de concertzaal, laat staan zijn overige concertstukken, kamermuziek en solocomposities. Zijn rol als avant-gardist blijft daardoor ten onrechte onderbelicht. Hij verscheen in 1828, in Goethes woorden, ‘als een meteoor’ in het Europese muziekleven. Zijn vioolspel was niet alleen virtuoos maar ook conventiedoorbrekend. Hij liet horen dat je door anders denken nieuwe klankwerelden kon openen. Daarmee stimuleerde hij Berlioz de orkestratiekunst om te gooien en Liszt tot een revolutionaire vernieuwing van de pianotechniek. Mede dankzij Paganini vormen de jaren dertig van de negentiende eeuw een van de fascinerendste decennia van de muziekgeschiedenis. Brahms deed met zijn Paganini-variaties recht aan de intellectuele stimulans die van Paganini uitging. Zijn variaties op het 24-ste capriccio zijn niet alleen studies in virtuositeit, maar door de uitgekiende motiefontwikkelingen ook fascinerende staaltjes van vooruitstrevende compositietechniek. Nicholas Angelich, die eerder met groot succes Brahms’ vioolsonates en pianotrio’s vastlegde, laat de kant van Brahms die Schönberg bewonderde in zijn beroemde essay Brahms the Progressive, overtuigend uitkomen. Angelichs soevereine pianospel vervalt nooit in uiterlijk vertoon. Een opmerkelijke cd, ook door Angelichs afgewogen en ingetogen versie van de vier ballades. Dimitri van der Werf

Johannes Brahms

---

Paganini-variaties op. 35, Rapsodieën op. 79, Ballades op. 10

---

Angelich, Nicholas.

---

Virgin 0946-332628-2-9

---