Veertig jaar geleden zag het baroklandschap er heel anders uit dan nu. Van een vocale barokserie in het Amsterdamse Concertgebouw was bijvoorbeeld nog lang geen sprake. Met een aantal gelijkgestemden uit Gent richtte Philippe Herreweghe in 1970 het Collegium Vocale op, een klein flexibel koor dat zich aanvankelijk uitsluitend richtte op het repertoire uit de renaissance en de barok. Samen met Ton Koopman, die toen net zijn eigen barokorkest Musica Antiqua Amsterdam had opgericht (waaruit later the Amsterdam Baroque Orchestra zou voortkomen), ging Herreweghe aan de slag met de grote werken van Bach en Händel in kleine bezetting. Er moest veel worden uitgezocht. Ervaring op dit gebied was er nauwelijks en de technische problemen met oude instrumenten waren nog lang niet opgelost. Bovendien: je stond met je barokorkestje niet zomaar in een grote concertzaal, daarvoor verkeerde de historische uitvoeringspraktijk nog te veel in de marge. Maar gaandeweg stroomde het publiek toe en konden de kerken waar deze revolut  naire uitvoeringen klonken de belangstelling nauwelijks aan. Met deze experimenten, want dat waren het begin jaren zeventig nog, stonden Koopman en Herreweghe aan de basis van de bloeiende oude-muziekpraktijk in Nederland en Vlaanderen. Collegium Vocale bestaat nog steeds en kent nu verschillende subafdelingen voor muziek uit verschillende periodes. De barok blijft echter een belangrijke pijler van het repertoire. Ook in organisatorisch opzicht is er veel veranderd. Zo programmeert impresario Fred Luiten tegenwoordig een succesvolle vocale barokserie in de Grote Zaal van het Concertgebouw, een plek waar je veertig jaar geleden nog nauwelijks barokmuziek met oude instrumenten hoorde. Vorig jaar koppelde Luiten in een door hemzelf samengesteld concert – met Purcells opera Dido and Aeneas – Collegium Vocale aan het Nederlandse instrumentale ensemble Musica Amphion onder leiding van Pieter Jan Belder. Musica Amphion, waarin leden van het Freiburger Barockorchester en het Orkest van de Achttiende Eeuw regelmatig   espelen, timmert de laatste jaren aan de weg met bijzondere cd-opnamen en concerten. Zo werden de complete werken van Corelli en alle kamermuziek van Purcell opgenomen. Bovendien startte het ensemble onlangs samen met het Gesualdo Consort een project rond de cantates van Bach. De samenwerking van Musica Amphion en Collegium Vocale beviel zo goed dat ook dit jaar beide ensembles de handen ineen slaan, deze keer in een programma met muziek van Händel en Vivaldi. Händel schreef in zijn jonge jaren in Rome een aantal psalmzettingen speciaal voor een Carmelietenklooster dat over een uitzonderlijk goed koor beschikte. In het Dixit Dominus dat op 18 maart in het Concertgebouw zal klinken, heeft het koor dan ook een groot aandeel. Ook het bekende Gloria van Vivaldi kent veel aansprekende koorpassages en bovendien een paar prachtige solistische gedeelten. Deze laatste komen voor rekening van sopraan Amaryllis Dieltiens, in Nederland onder meer al te horen bij De Nederlandse Bachvereniging, en de Franse countertenor C  istophe Dumaux, die al eens schitterde bij De Nederlandse Opera. Hij zingt onder meer Vivaldi’s virtuoze zetting van Nisi Dominus. Dat Händel en Vivaldi beiden enorm productief waren als operacomponist is ook goed te horen in hun kerkmuziek. Theatrale middelen worden niet geschuwd en ieder psalmwoord krijgt de juiste dramatische lading. Het Dixit Dominus van Händel en het Gloria van Vivaldi worden zelden op één avond uitgevoerd. Deze combinatie verleent het concert van 18 maart dan ook een extra feestelijk tintje.

Marcel Bijlo

Johann Sebastian Bach

---

Mis in b

---

Collegium Vocale Gent o.l.v. Philippe Herreweghe

---

LPH 004

---