Het zal niemand zijn ontgaan: 2009 is een Händeljaar. 250 jaar geleden is de componist overleden en dat is aan de cd-wereld niet onopgemerkt voorbijgegaan. Het slotakkoord komt van Hyperion, al een kwarteeuw vooraanstaand in uitgaven van oude muziek. Het Engelse label komt met een splinternieuwe opname van Händels Messiah, met afstand zijn bekendste oratorium, en met een hele serie heruitgaven van veel minder bekende werken.

Door Marcel Bijlo

Messiah is een driedelig oratorium over het leven van Jezus. Doordat het werk zowel de geboorte, de opstanding als de hemelvaart behandelt, is het geschikt om het hele jaar door uit te voeren. Toch wordt het vooral geassocieerd met de kersttijd. Engeland is natuurlijk Messiah-land bij uitstek. De jaarlijkse uitvoeringen van dit werk, die rond kerstmis in het hele land plaatsvinden, zijn te vergelijken met de Matthäustraditie in de passietijd in Nederland. Als we die vergelijking doortrekken, is de uitvoering in de Londense St. John’s aan Smith Square zo ongeveer wat bij ons de uitvoering van Bachs Matthäus-Passion op Goede Vrijdag in Naarden is: de uitvoering waar iedereen bij wil zijn. Vorig jaar werd Messiah in St. John’s door Hyperion vastgelegd en deze opname verschijnt nu als laaggeprijsde feestelijke uitgave.
Stephen Layton dirigeert zijn uit jonge zangers bestaande koor Polyphony, het orkest The Britten Sinfonia en een aantal eveneens jonge solisten. Onder hen is de countertenor Iestyn Davies, die tijdens het Festival Oude Muziek van dit jaar schitterde in de rol van David in Händels oratorium Saul. Ook in deze nieuwe Messiah maakt hij veel indruk en dat geldt eveneens voor de overige solisten, het zeer slank zingende koor en het orkest. Gekoppeld aan deze nieuwe Messiah heeft men ook een duik genomen in de rijke Händelcatalogus van Hyperion. Dit resulteerde in een twintigtal scherp geprijsde heruitgaven. De nadruk ligt hierbij op de minder bekende oratoria, waaronder Händels eerste, Il Trionfo del Tempo e del Disinganno, en zijn allerlaatste, The Triumph of Time and Truth, een sterk omgewerkte versie van Il Trionfo. Verder zijn er onder andere de oratoria Judas Maccabeus, Deborah, Joshua, L’Allegro, il Penseroso ed il Moderato en Joseph and his Brethren.
Aan de uitvoeringen werken veel bekende Engelse zangers mee, onder wie Emma Kirkby en James Bowman. Dat relatief veel oratoria van Händel zo onbekend zijn gebleven heeft niet zozeer te maken met de kwaliteit ervan maar veelmeer met de uitvoeringsgeschiedenis.
Messiah was onmiddellijk na de eerste uitvoering al een groot succes. Mozart maakte er een bewerking van, die ook in deze serie is opgenomen, en het stuk is sinds de eerste uitvoering in 1739 eigenlijk nooit weggeweest. Maar voor de meeste oratoria geldt dat ze na hun premières nog slechts sporadisch zijn uitgevoerd en dan nestelt zo’n werk zich niet in het muzikale geheugen.
Aan deze heruitgaven van Hyperion kan de liefhebber zijn Händelhart ophalen en ervan verzekerd zijn dat hij nog nooit eerder gehoorde noten van de componist gaat beluisteren. Met de nieuwe Messiah en twintig heruitgaven sluit Hyperion het Händeljaar op een waardige wijze af.

Georg Friedrich Handel

---

Messiah

---

Polyphony, Britten Sinfonia o.l.v. Stephen Layton.

---

HYPERION CDA 67800

---