Elliott Carter (1908) is de éminence grise van de Amerikaanse modernisten. Op zijn negentigste voltooide hij ‘What next?’, zijn eerste opera (!). Twee jaar later componeerde hij het ‘ASKO Concerto’ voor het gelijknamige Nederlandse ensemble en onlangs beleefde het pianoconcert ‘Dialogues’ zijn première. In een interview erkende Carter sneller te componeren naarmate zijn resterende levensverwachting afneemt. In ‘What next?’ dolen zes personages na een ongeluk verdwaasd rond: wie zijn zij en wat hebben ze met elkaar? Carter karakteriseert zijn personages muzikaal. De dromerige Rose waant zich met haar meanderende vocalises in een concertzaal. De aardse Mama treedt de situatie met nuchtere, ritmische zanglijnen tegemoet. De onnozele Zen babbelt in kortademige frases. Het kind produceert soms een ijselijke kreet. Carters muziek is nog altijd complex, maar transparanter dan vroeger. Zij volgt de tekst op de voet: het werk opent met zware percussieklanken en als het echt spannend wordt, klinken Stravinskyaans-dissonante koperakkoorden. De uitvoering is uitmuntend, vooral Valdine Anderson imponeert als de autistische operadiva. In het ‘ASKO Concerto’ horen we opnieuw percussieve slagklanken en lyrische lijnen, maar het stuk herinnert met zijn ritornellovorm tegelijkertijd aan het barokke concerto grosso. Carter is ‘going stronger than ever…’ Thea Derks