Het waren jazzmuzikanten die in de twintigste eeuw de basis legden voor de rijk geschakeerde muziekwereld van nu. Een aantal jazzlegenden is nu op DVD te bewonderen in de serie Jazz Icons.

door Cornell Evers

De opmars van de jazz, vanaf 1915 ongeveer, valt samen met het populair worden van de grammofoonplaat. En van de radio. Veel stations hadden hun eigen orkest. Met de archieven van de platenmaatschappijen vormen de radio-opnamen uit die tijd de schatkamer van de jazz. Later zou die rol worden overgenomen door de televisie, met PBS' serie ‘American Masters' en Ken Burns' ‘Jazz'. Er zijn prachtige documentaires gemaakt over de Amerikaanse jazz uit de jaren vijftig, zestig en zeventig. Registraties van volledige concerten van de pioniers van de moderne jazz in hun bloeiperiode zijn er echter weinig. De reden? De Amerikaanse tv-zenders waren toen al voor het grootste deel van adverteerders afhankelijk. Daardoor mochten zelfs beroemde jazzartiesten voor televisie hooguit een paar nummers tussen de sigaretten- en wasmiddelenreclames in spelen. In Europa was het anders. Daar had de overheid de meeste televisiekanalen in handen. En Europeanen waren gek op jazz. Amerikaanse jazzartiesten kregen er een genereus onthaal. Er werden prachtige zalen voor hen afgehuurd en veel concerten werden integraal op film vastgelegd. Op zoek naar live-materiaal kwam het Amerikaanse ‘Reelin' in the years productions' op het idee te gaan graven in de film- en televisiearchieven van de Europese zenders. Dat vormde de basis voor Jazz Icons, een serie DVD's met concertregistraties van de legenden van de jazz.

Elke naam in de serie moest bekend zijn en op de een of andere manier een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan de geschiedenis van de jazz. Louis Armstrong, Art Blakey, Count Basie, Quincy Jones, Thelonious Monk, Buddy Rich, Dizzy Gillespie, Chet Baker en Ella Fitzgerald zijn de eersten. Zij zijn te zien in concerten gefi lmd in de jaren vijftig, zestig en zeventig. De serie beslaat het hele scala van stijlen uit die tijd, van bigband en bebop tot dixieland en cool jazz, en vormt zo een introductie tot wat velen beschouwen als een van de meest creatieve periodes van de jazz. De meeste opnamen zijn in zwart-wit en soms wat onscherp. Maar als de camera op 30 november 1958 in het Palais des Beaux Arts in Brussel inzoomt op pianist Bobby Timmons van Art Blakey's Jazz Messengers levert dat een korrelig zwart-wit beeld op waar menig fotograaf jaloers op kan zijn. Hetzelfde geldt voor de registratie van het ‘Birth of a band'-concept, dat een jonge Quincy Jones in 1960 in Europa presenteerde.

Kleuren zijn er wel in 1979, als in Noorwegen de trompettist Chet Baker zich sfeervol onderhoudt met vibrafonist Wolfgang Lackerschmid. Een van de hoogtepunten van de serie is de aflevering gewijd aan Thelonious Monk, de pianist en componist die zijn eigen, unieke stijl uitvond waarmee hij zowel de jazz als de klassieke muziek nieuwe richtingen instuurde. Een andere topper is het feestconcert dat zanger en trompettist Louis Armstrong met zijn All-Stars in 1959 in België gaf, met hits als ‘Mack the knife', ‘When it's sleepy time down south' en ‘Stompin' at the Savoy'. De Nederlandse bijdrage aan de serie komt van het North Sea Jazz Festival 1978. Daar trad ‘The world's greatest drummer' Buddy Rich op met zijn ‘Killer Force' band, een van de meest hechte ensembles ooit. Het resultaat: vuurwerk! Een genoegen om naar te kijken. Net als naar de rest van de serie.

Diversen

---

Jazz Icons DVD's

---

Louis Armstrong.
Art Blakey.
Count Basie.
Quincy Jones.
Thelonious Monk.
Buddy Rich.
Dizzy Gillespie.
Chet Baker.
Ella Fitzgerald.

---

Reelin' in the years productions

---