Harmonielehre, Short Ride in a Fast Machine

Er is een reden, naast de wervelende uitvoering door de San Francisco Symphony, waarom het tijdens de uitvoering onhoorbare publiek zich zo in applaus te buiten gaat na afloop van Harmonielehre: de muziek van John Adams suggereert voortdurend het ontstaan van iets groots, waar de oren van de toeschouwer aan lijken mee te werken. De snelle herhalingen van korte motieven met daartussen de lyrische lijnen doen denken aan het in sneltreinvaart tot bloei komen van een heel natuurgebied, of aan het filmisch zweven over uitgestrekte landschappen of grote, drukke steden vol leven. Niet voor niets trekt Adams muziek luisteraars aan die zich normaliter verre van het klassieke repertoire houden. Het driedelige Harmonielehre roept de fantasie wakker: wie open staat voor deze muziek, voelt zich na beluistering deel van wat zich zojuist heeft afgespeeld. Het is de verdienste van Michael Tilson Thomas, dat hij deze specifieke kwaliteit ten volle over het voetlicht weet te brengen, met een scherp oog voor detail en voor het uit de vaak imposante klankmuur naar voren halen van instrumentgroepen. De cd wordt aangevuld met het korte Short Ride in a Fast Machine. Samen zijn de stukken goed voor iets meer dan drie kwartier. Niet lang, wel heel wervelend.

Hein van Eekert / KZ 3-2012