Een heraldische mededeling: de sopraan Elly Ameling is ‘bij bevordering’ (ze hád al een lintje) benoemd tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Mooi! Maar dat is niet het enige eerbetoon aan de 75-jarige, want er verschenen tegelijk twee boxen van elk 5 cd’s vol heerlijkheden. Een feest voor de liefhebbers!

door Gerard Scheltens

Van Elly krijg je nooit genoeg, moet de Stichting Elly Ameling 75 Jaar hebben gedacht, want naast de Philips-box (002984800542) die dit jaar uitkwam, heeft de Stichting er óók een uitgebracht, boordevol uniek materiaal uit de jaren 1957-1991. Deze box voegt werkelijk iets toe, want hoe begeerlijk de fraaie Philips-box ook is voor nieuwe bewonderaars, hij biedt weinig nieuws voor wie het album The artistry of Elly Ameling (2003) al heeft. Wel verving Philips de songs van Gershwin, Cole Porter en Duke Ellington door Bach-aria’s waarop het pure, intieme stemgeluid van Elly Ameling meer is toegesneden.
De omroeparchieven boden materiaal voor nóg eens 5 cd’s die de Philipsuitgave niet bijten, want Elly Ameling, die zelf de keuzes maakte, diepte bewust ander repertoire op. Ze wordt meestal begeleid door Rudolf Jansen en werkt veel samen met het Radio Kamerorkest, maar ook met het Concertgebouworkest onder Haitink, Leinsdorf en Sawallisch.
Kent u haar in operarollen ‘on stage’? Vast niet, want daar deed ze niet aan. En toch... luister naar de prachtige fragmenten uit Mozart-opera’s en u beseft hoe jammer het is dat we haar nooit zagen als Fiordiligi, Suzanna of Gravin Almaviva. Deze concertopnamen suggereren dat we daarmee wat gemist hebben... en ook van Marguerite uit Gounods Faust maakt ze een levend mens.
Een hele cd is gewijd aan het Duitse lied. Het idioom van Alban Bergs liedcyclus Der Wein blijkt haar op het lijf geschreven. Met Richard Strauss wordt ze niet gauw geassocieerd, maar in de tien liederen met piano en de Vier letzte Lieder steekt ze een Strauss-specialiste als Lisa della Casa naar de kroon. Ook het Franse lied, hier vertegenwoordigd door Duparc, Fauré, Debussy en Ravel, is altijd een sterke kant van haar geweest. Daarin is haar stem met zijn intieme klank en natuurlijk vibrato op zijn expressiefst en vervloeit hij bijna naadloos met de begeleiding.
Hoe veelzijdig Elly Ameling was, blijkt uit haar zuivere, stijlbewuste interpretatie van Huyghens’ 17de-eeuwse ‘Pathodia Sacra et Profana’, met als contrast haar doorleefde vertolking van Hendrik Andriessens ‘Miroir de Peine’ met organist Albert de Klerk. Ze begeeft zich zo ontwapenend in de Kinderkamer van Moesorgski dat ik haar de Duitse tekst graag vergeef. Op dezelfde cd ook Dallapiccola’s korte Sex Carmina Alcaei en wat kleingoed van Stravinsky, Rossini, Tosti en anderen. Maar wat een heerlijk kleingoed...
Dat deze integere zangeres niet opzag tegen ongewoon repertoire, blijkt uit haar keuze voor Robert Heppener en Bertus van Lier, wiens Holy Song is geprogrammeerd. Een vergeten compositie die zeer de moeite waard blijkt te zijn.
Deze box, waarvan het boekje ook alle teksten bevat, wordt zonder winstoogmerk verkocht. De opbrengsten zullen ten goede komen aan jonge Nederlandse musici. Reden te meer om onverwijld eigenaar te willen worden van deze mooie uitgave. Het is alweer twaalf jaar geleden dat we in het Concertgebouw afscheid namen van Elly Amelings prachtige stem, maar haar kunst leeft voort. Wij mogen de 75-jarige, maar ook onszelf feliciteren met deze uitgave.

diversen

---

Elly Ameling 75 jaar: Live concertopnamen 1957-1991

---

Elly Ameling, Rudolf Jansen en Dalton Baldwin (piano), Koninklijk Concertgebouworkest o.l.v. Bernard Haitink, Erich Leinsdorf en Wolfgang Sawallisch, Radio Kamerorkest o.l.v. Ed Spanjaard, Ronald Zollman e.a..

---

Heartselling GW 80003 (5 cd’s)

---