Die Osmanen vor Wien 1683, Missa in fletu solatium obsidionis Viennensis

Op 14 juli 1683 omsingelen 200.000 Turkse soldaten bewapend met zwaar geschut de Oostenrijkse hoofdstad Wenen. Johann Kaspar Kerll, hoforganist en gelauwerd componist, is in de stad. Niemand kan erin of -uit. Honger en een nieuwe pestepidemie liggen op de loer. Na twee maanden lukt het met hulp van een Pools leger de Turken te verjagen. Johann Kaspar Kerll schrijft een mis als trooster te midden van geween (‘in fletu solatium’) die ons in 2012 nog ontroert. Het Kyrie is vol deemoed. In het Gloria loven de voortreffelijke muzikanten van het Johann Rosenmüller Ensemble de Heer, danken Hem om zijn heerlijkheid. In het Amen klinkt de nog maar net verwerkte angst. Kerll, oorspronkelijk protestant, maar vermoedelijk vanwege zijn werkgever al jaren katholiek, laat beide overtuigingen doorschemeren. Ingetogen verdriet in het Crucifixus laat hij volgen door vreugdevolle hoop op het Laatste Oordeel (‘judicare vivos et mortuos’). Het feest van de bevrijding schittert in het Hosanna. Een vrome smeekbede besluit het Agnus Dei. Het is kleurrijke polyfonie die Bach beïnvloed moet hebben. Händel gebruikte de Canzona, ook op deze cd, in zijn oratorium ‘Israël in Egypte’. Arno Paduch, zelf op cornet, tekent voor het geheel.

Barend Linders / KZ 3-2012