Voor de blokfluit schreef Bach geen solomuziek. Is dat een probleem? Niet voor Erik Bosgraaf. “Het is niet zo gek dat ik Bachconcerten speel. Wél dat ik de eerste ben die ze op blokfluit vastlegt.”

In Friesland staan een boel mooie kerkjes met een geweldige akoestiek. Geschikt dus voor cdopnamen. Maar om geloei als achtergrondgeluid te vermijden moet je er dan wel eentje uitzoeken die niet te dicht bij een wei met koeien staat. Blokfluitist Erik Bosgraaf kent zo’n prachtige locatie: de Kruiskerk in Burgum. Hij nam er zijn nieuwste cd op met concerten van Bach. Ensemble Cordevento begeleidt. Eh, schreef Bach voor de blokfluit? Erik Bosgraaf: “Deze drie concerten – BWV 1053, 1055 en 1059 – zijn inderdaad niet overgeleverd als concerten voor mijn instrument. We kennen ze vooral op klavecimbel en hobo. Maar iedereen is ermee aan de haal gegaan, inclusief Bach zelf! Hij putte geregeld uit eigen werk als hij iets nodig had voor een concert. Bij een bepaalde gelegenheid paste nu eenmaal een bepaald instrument.”
Erik Bosgraaf heeft een moment rust tijdens een hapje eten. De musicus is druk met allerhande uitvoeringen. Dit seizoen toert hij met diverse ensembles in de serie Rising Stars langs voorname Europese c  certzalen. Aan het Conservatorium van Amsterdam coacht hij een internationale klas studenten.
“Weet je, het is niet zo gek dat ik de Bachconcerten op blokfluit speel. Het is wél gek dat ik de eerste ben die ze op blokfluit vastlegt. Deze werken liggen zo goed voor het instrument. Speciaal voor deze opname heb ik met een bouwer een aantal fluiten ontwikkeld, van ivoor en met een andere stemming dan normaal. Ik zocht naar een bepaalde kleur en een directheid, die niet té hard zou zijn. Het materiaal voegt echt iets toe: het heeft brille en kan bovendien een grote zaal mooi aanspreken.”
Wat dit laatste betreft gaat Bosgraaf mee in de algemene opvatting dat een blokfluit met een bescheiden klank naar historisch voorbeeld het minder lekker doet in een ruime, moderne concertzaal. “Regel één is toch echt dat het goed moet klinken, en ook het publiek op de achterste rij moet alles perfect kunnen horen. Ik pas me graag aan met een groot geluid. Dan ben ik in dat opzicht maar wat minder authentiek.” Ensemble Cordevent  speelt op tijdeigen instrumenten en is enkelvoudig bezet. “We opereren vanuit een kamermuziekmentaliteit. De samenwerking is ideaal als iedereen verantwoordelijk is en er geen dirigent aan te pas komt die zegt hoe het wel en niet moet. Alle spelers zijn nauw betrokken bij het proces, we vormen elkaars klankbord. Het is heel mooi om op die manier tot een eindresultaat te komen.”
Een unicum op de cd – naast de concerten en het koraalvoorspel ‘Liebster Jesu, wir sind hier’ – is het Concert in G, samengesteld uit cantatearia’s door muziekjournalist en musicoloog Thiemo Wind. Bosgraaf: “Hij heeft die delen altijd gehoord als muziek met een instrumentale oorsprong. Zeer overtuigend. Dit idee geeft bovendien aan dat er niet zo gek veel verschil is tussen instrumentaal en vocaal. Het geluid van een blokfluit zit heel dicht bij de menselijke stem. Als je ernaar luistert kun je, door alle articulatiemogelijkheden, echt het gevoel krijgen dat je een verhaal hoort.”

Frederike Berntsen

Johann Sebastian Bach

---

Concerten voor blokfluit

---

Erik Bosgraaf (blokfluit), Ensemble Cordevento

---

Brilliant Classics 94296

---