Cantates, Missa Brevis, Magnificat

Bachkenners nemen het romantische verhaal dat Bach zijn ‘Goldberg-variaties’ schreef voor de jeugdige huisklavecinist van graaf Keyserlink, graag met een korreltje zout. Het werk te complex, Goldberg te onrijp: weg verhaal. Jammer en onterecht, want de Goldberg-variaties mogen nog zo kunstig gestructureerd zijn, Bach heeft willens en wetens elke variatie ook als een afgerond deel geschreven, ‘om kenners én liefhebbers op te monteren’. Op het lijf geschreven van een aanstormend klaviertalent, zou je zeggen, en bovendien was Johann Gottlieb Goldberg ook een compositieleerling van Bach die zijn composities goed genoeg bevond om op het programma te zetten tijdens de kerkdiensten in Leipzig. Dat zegt iets over de vele talenten van deze helaas jong gestorven musicus. De Vlaamse dirigent Florian Heyerick voert hier met zijn ensemble Ex Tempore twee van Goldbergs koorwerken uit, naast een Missa Brevis van Bachs verre neef Johann Ludwig en een Magnificat van Johann Ludwig Krebs, die eveneens een Bachleerling was. Op deze manier garandeerde Bach de afwisseling waar hij contractueel aan gebonden was zonder dat hij tot in lengte van jaren zelf nieuwe cantates hoefde te schrijven. Slim aangepakt, want anders zou hij geen tijd hebben gehad voor de Goldbergvariaties.

Marijke Schouten / KZ 3-2012