Cantatas, Volume 51

Een trede dichter bij God
Masaaki Suzuki houdt van Bach én van Nederland. De Japanse musicus is artist in residence op het Festival Oude Muziek Utrecht. Ook is een nieuwe cd in de reeks Bachcantates uit.

"Wie heeft meer recht op Bach: een heidense Europeaan of een christelijke Japanner?" Het is het standaardantwoord van dirigent Masaaki Suzuki wanneer hem wordt gevraagd naar zijn Japanse afkomst en zijn voorliefde voor de (religieuze) muziek van Bach. Die tegenvraag is nauwelijks verwonderlijk, want Suzuki groeide op binnen een christelijke minderheid in Japan en is nog steeds belijdend christen. Hij staat dus - zou je kunnen zeggen - een trede dichter bij de God die ook Bach bewonderde dan menig niet-belijdend Bachspecialist uit Europa.

Met de religieuze muziek van Bach heeft de organist-klavecinist en dirigent een grote reputatie opgebouwd. Terecht, want Suzuki's aanpas is altijd bijzonder. In de religieuze werken streeft hij naar een balans tussen spirituele oprechtheid en authenticiteit. De passies of geestelijke cantates zijn voor hem evenzeer religieuze uitingen als kunstwerken, en dat hoor je; Suzuki's Bach gaat diep...heel diep. Het leverde hem in het Westen een grote schare volgelingen op.

Suzuki is een voormalig leerling van Ton Koopman en noemde zijn voormalige leermeester recentelijk in The Guardian 'een inspirerend musicus en een goede vriend'. Suzuki: "Zijn studenten vonden het altijd heel moeilijk om hun eigen weg te gaan, zo groot is zijn invloed. Ik vond het aanvankelijk ook lastig, maar toen ik jaren geleden mijn opnames van de cantates vergeleek met die van Koopman hoorde ik toch veel verschillen. Ik ben uiteindelijk uit zijn schaduw gekropen."

In 1983 keerde Suzuki terug naar Japan voor een docentschap aan de Kobe Universiteit. In die tijd waren er in Japan wel wat pogingen geweest om een barokgezelschap op te richten, maar die waren allemaal gestrand wegens gebrek aan goede musici. Pas tien jaar later bleek de tijd rijp voor een Japans barokorkest op professioneel niveau. Veel Japanse musici waren inmiddels teruggekeerd uit Europa waar ze bij de specialisten in oude muziek studeerden. In 1990 gaf het Bach Collegium Japan zijn eerste concert. Twee jaar later was de eerste concertserie een feit en inmiddels kun je met de cd's van Suzuki en het Bach Collegium Japan straten plaveien - een nieuwe opname in de reeks Bachcantates (label: Bis) is net uit. De discografie bevat honderden titels, niet alleen muziek van Bach, maar ook werken van Buxtehude, Monteverdi, Schütz en Vivaldi. Recentelijk ontfermde Suzuki zich in ons land over de orgelwerken van Sweelinck, een componist van wie hij - naast werken van Bach - tijdens het Festival Oude Muziek Utrecht oook stukken zal uitvoeren.

Masaaki Suzuki is artis in residence tijdens het komende festival. Suzuki: "Al vanaf mijn studietijd in Amsterdam bij Ton Koopman en Piet Kee hou ik van Nederland, een land met een geweldige Bachtraditie. Het is dan ook een eer om artist in residence te zijn van het Festival Oude Muziek Utrecht, wereldwijd het leidende oudemuziekfestival. In het verhaal van Sweelinck naar Bach richt ik me met mijn Bach Collegium Japan natuurlijk vooral op de laatste periode, en daarbij wil ik graag laten horen dat Bach niet op zichzelf stond. Zelenka, Kuhnau, Pachelbel en Johann Sebastans eigen familie: ze maken volop deel uit van de rijke Duitse barok. Het is mijn grote wens om u mee te laten genieten van dit buitengewone repertoire waar mijn hart naar uitgaat."

Oswin Schneeweisz

Masaaki Suzuki
Bach Collegium Japan
25, 26, 29 en 30 augustus
Festival Oude Muziek Utrecht
Voor meer informatie, zie www.oudemuziek.nl