Uitzoomen    Inzoomen
Klassieke Zaken

Luister online

Artiesten

Jaap van Zweden

http://www.imgartists.com/?page=artist&id=217&c=8
Toegevoegd op : dinsdag 14 november 2006
Jaap van Zweden en ‘deFilharmonie’: een droomkoppel

De carrière van Jaap van Zweden gaat als een komeet. In Nederland leidt hij de altijd avontuurlijk programmerende omroeporkesten, in Dallas is hij onlangs aangetreden als chef en ook deFilharmonie van Vlaanderen heeft hem als chef-dirigent met open armen verwelkomd. Zijn eerste cd met de Vlamingen ligt in de winkel: een sublieme uitvoering van Sjostakovitsj’ Vijfde symfonie.

door Jos van der Zanden

De Amerikaanse doorbraak van Jaap van Zweden is een feit. Mochten er nog laatste restjes twijfel zijn, dan werden die definitief in de kiem gesmoord toen de nieuwe chef-dirigent van het Dallas Symphony Orchestra onlangs werd gevraagd bij het Chicago Symphony Orchestra in te vallen voor de ziek geworden Riccardo Chailly. Het werd een zegetocht. ‘Hij is met hart en ziel betrokken bij de muziek én de musici,’ schreef de Chicago Tribune.
Dat hij al sinds augustus 2005 ook chef-dirigent en artistiek leider is van het Radio Filharmonisch Orkest en de Radio Kamer Filharmonie in Hilversum, is voor de workaholic Van Zweden geen beletsel om nu nóg meer hooi op zijn vork te nemen. In Antwerpen werd hij kort geleden verwelkomd als chef-dirigent van het Koninklijk Symfonieorkest van Vlaanderen, officieel deFilharmonie.
Maar zwaait daar Philippe Herreweghe niet sinds jaar en dag de scepter? Zeker, maar met het moderne, stilistisch erg flexibele deFilharmonie kan een dirigent zoveel verschillende kanten op dat het orkestbestuur het verantwoord en zelfs noodzakelijk vond om Herreweghe alle ruimte te geven zich te concentreren op het klassieke en (vroeg)romantische repertoire. Naast hem komt een zwaargewicht voor de steviger bezette kost: Bruckner, Sjostakovitsj, Mahler. Het contract met Herreweghe als ‘hoofddirigent’ (een term bij gebrek aan beter) werd verlengd tot 2013, los van de aanstelling van Van Zweden. Sterker, per september aanstaande wordt de dirigentenstaf nóg verder versterkt. De Brit Martyn Brabbins zal dan eerste gastdirigent worden bij deFilharmonie, een complementaire rol tussen die van Herreweghe en Van Zweden in.
Met een gemotiveerd orkest onder leiding van drie sterke, eigengereide dirigenten van hoog niveau wil deFilharmonie doordringen tot de top van het Europese orkestlandschap. De eerste cd in een reeks met de symfonieën van Sjostakovitsj, uitgebracht door het Franse label Naïve, ligt inmiddels al in de winkel. De opname is trouwens al een tijdje geleden gemaakt, in 2006 in De Singel in Antwerpen. Het schijfje laat horen dat het streven van het Vlaamse orkest bepaald niet onrealistisch is. Jaap van Zweden heeft met zijn uitvoering van Sjostakovitsj’ Vijfde symfonie het best denkbare visitekaartje afgegeven. Het programmatische werk, dat handelt over strijd, triomf en vreugde, is ook in stilistisch opzicht een echte tour de force. Het omvat het gehele spectrum van (laat)romantiek tot ultiem modernisme.
Van Zweden toont ermee wat hij in zijn mars heeft. Hij moet zich hebben voorgenomen om datgene wat het Sovjet-regime destijds (in 1937) zo bewonderde aan deze muziek, namelijk ideologische bombast, juist te temperen en die in overeenstemming te brengen met de vele orkestrale subtiliteiten in het werk, zoals het betoverend blazerskoloriet, extreem hoge strijkerstremolo’s en steeds weer verrassend slagwerk. Niet de decibels maken je als luisteraar opgewonden maar bijvoorbeeld de dartele meerstemmigheid van de doorwerking in het openingsdeel, het brede gebaar van het bezonken Largo en de griezelig verstilde pianissimo’s in de finale. Zulke intense expressiemomenten geven de klank-explosies in de symfonie des te meer effect. Die werken bij Van Zweden dan ook niet als bombast maar als een bevrijding, een ontlading.
Na deze eerste cd is het duidelijk: deFilharmonie heeft goud in huis gehaald. Met Jaap van Zweden op de bok ontworstelt het zich aan zijn imago van gespecialiseerd klassiekromantisch ensemble en kan het uitgroeien tot een sterk geprofileerd ‘allround’ orkest.

Dmitri Sjostakovitsj
Symfonie nr. 5
deFilharmonie o.l.v. Jaap van Zweden
Naïve - Ambroisie AM 171

Relevante recensies:

Klarinetkwintet op. 115; West Side StoryKlarinetkwintet op. 115; West Side Story, Brahms & Bernstein
Zweden, Jaap van; Pieterson, George; Kracht, Johan; Hakii, Ken; Decroos, Jean; Amsterdams Saxofoon Kwartet;

Vijfde symfonieVijfde symfonie, Anton Bruckner
Radio Filharmonisch Orkest; Zweden, Jaap van;

Vierde symfonie (Nowak-editie)Vierde symfonie (Nowak-editie), Anton Bruckner
Radio Filharmonisch Orkest; Zweden, Jaap van;

Zevende symfonieZevende symfonie, Anton Bruckner
Radio Filharmonisch Orkest Nederland; Zweden, Jaap van;

Symfonie nr. 9Symfonie nr. 9, Anton Bruckner
Radio Filharmonisch Orkest; Zweden, Jaap van;

Klarinetconcert, Pianoconcert, Fractal SymphonyKlarinetconcert, Pianoconcert, Fractal Symphony, Theo Verbey
Corver, Ellen; Douwes, Sjef; Rotterdams Philharmonisch Orkest; Stenz, Markus; Residentieorkest; Siebens, Etienne; Radio Filharmonisch Orkest; Zweden, Jaap van;

The rite of spring, Apollon musagèteThe rite of spring, Apollon musagète, Igor Stravinsky
Netherlands Radio Philharmonic Orchestra; Zweden, Jaap van;

Symfonie nr. 5Symfonie nr. 5, Dmitri Sjostakovitsj
deFilharmonie o.l.v. Jaap van Zweden;

Orchestral Works 2: Symfonieën nrs. 3 & 4, PrintempsOrchestral Works 2: Symfonieën nrs. 3 & 4, Printemps, Otto Ketting
Radio Filharmonisch Orkest; Ketting, Otto; Zweden, Jaap van; Fischer, Thierry;

Symfonie nr. 5Symfonie nr. 5, Dmitri Sjostakovitsj
deFilharmonie; Zweden, Jaap van;

Symfonie nr. 2Symfonie nr. 2, Anton Bruckner
Netherlands Radio Philharmonic Orchestra; Zweden, Jaap van;

Petroesjka, Pulcinella,Symfonieën voor blazersPetroesjka, Pulcinella,Symfonieën voor blazers, Igor Stravinsky
Radio Filharmonisch Orkest; Radio Kamer Filharmonie; Zweden, Jaap van;

Pianoconcerte n KV 482 en 503Pianoconcerte n KV 482 en 503, Wolfgang Amadeus Mozart
David Fray, Philharmonia Orchestra o.l.v. Jaap van Zweden

Pianoconcerten nrs. 22 en 25 David FrayPianoconcerten nrs. 22 en 25 David Fray, Wolfgang Amadeus Mozart
David Fray, Philharmonia Orchestra o.l.v. Jaap van Zweden

ParsifalParsifal, Richard Wagner
Solisten, Radio Filharmonisch Orkest, Groot Omroepkoor, Mannenkoor Latvija o.l.v. Jaap van Zweden

Parkstad Limburg zet het zuiden in bloeiParkstad Limburg zet het zuiden in bloei, Various
Het Concertgebouworkest, Jaap van Zweden, pianist Menahem Pressler

War RequiemWar Requiem, Benjamin Britten
Radio Filharmonisch Orkest, Groot Omroepkoor & Nationaal Kinderkoor o.l.v. Jaap van Zweden

Advertenties


recensies